Dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 10’unu oluşturan solakların, neden kimi alanlarda sağlaklara nazaran daha baskın olduğu yıllardır merak edilen bir mevzu. İtalya’daki Chieti-Pescara Üniversitesi’nden araştırmacıların 2026 yılı Şubat ayında yayımlanan yeni çalışması, bu durumun ardında yalnızca yetenek değil, evrimsel bir “kazanma hırsı” yattığını ortaya koyuyor. Bilim beşerlerine nazaran solaklar, sağlak emsallerine kıyasla daha rekabetçi bir yapıya sahip ve bu durum onların hayatta kalma stratejilerinin temel bir kesimini oluşturuyor.
Araştırma kapsamında 1100’den fazla gönüllünün davranışları ve anket karşılıkları incelendi. Tahlil sonuçları epeyce net bir tablo çiziyor: Sağlak bireyler rekabetten kaçınmaya daha meyilliyken, solaklar “aşırı rekabetçi yönelim” sergileyerek kazanma isteğiyle hareket ediyor. Hamburg’daki MSH Tıp Fakültesi’nden Profesör Sebastian Ocklenburg, bu bulgunun solaklığın evrimsel sürecini anlamak için değerli bir yapboz kesimi olduğunu belirtiyor. Ocklenburg’a nazaran bu hırs, solakların azınlıkta olmalarından kaynaklanan dezavantajları avantaja çevirme biçimi olarak gelişti.
Azınlık olmanın getirdiği “sürpriz” avantajı
Solakların bilhassa dövüş sanatları, eskrim ve badminton üzere sporlarda neden daha başarılı olduğu da bu çalışmayla mantıklı bir yere oturuyor. Sağlak bir dünyada yaşayan birden fazla insan, karşısındaki kişinin sol elini kullanmasına alışık olmadığı için atakları iddia etmekte zorlanıyor. Bu “sürpriz etkisi”, solaklara rakiplerini gafil avlama talihi tanıyor. Lakin uzmanlar, bu avantajın işe yaraması için kişinin yalnızca solak olmasının yetmediğini; tıpkı vakitte rekabet gücü yüksek bir karakter yapısında olması gerektiğini vurguluyor.
Bu muvaffakiyet yalnızca spor alanlarıyla sonlu kalmıyor; iş dünyasının doruğunda de solakların yükü hissediliyor. Mark Zuckerberg, Bill Gates ve Steve Jobs üzere isimlerin ortak özelliği olan solaklık, geçtiğimiz yıl yayımlanan araştırmalarda daha yüksek inovasyon kapasitesiyle ilişkilendirilmişti. Bill Gates, bir röportajında solakların yetenek yelpazesinin uç noktalarda daha fazla değişkenlik gösterdiğini tabir ederek bu durumu “açıklanamayan bir gizem” olarak tanımlamıştı.
Biyolojik tarafa bakıldığında ise erkeklerin bayanlara oranla solak olmaya daha yatkın olduğu görülüyor. Viyana Üniversitesi’nde yapılan araştırmalar, kışın doğan erkek bebeklerin solak olma ihtimalinin yazın doğanlara nazaran daha yüksek olduğunu gösterdi. Bilim insanları bu durumu, anne karnındaki embriyonun bahar ve yaz aylarında daha fazla gün ışığına maruz kalarak yükselen testosteron düzeyine bağlıyor. Hormonlardaki bu değişim, beynin gelişim sürecini etkileyerek bireyin hangi elini kullanacağını belirliyor.
