Yapay zeka çılgınlığı dünyayı kasıp kavururken, şahsî bilgisayarlarımız, bu devasa sistemlerin muhtaçlık duyduğu altyapının beklenmedik bir kurbanına dönüşüyor. IDC tarafından yayınlanan yeni bir rapor, teknoloji dünyası için hayli karamsar bir tablo çiziyor.
Yapay zeka data merkezlerine olan çok talep, bellek üreticilerini tüm güçlerini bu alana kaydırmaya zorladı. Bu durum, 2026 yılına kadar bilgisayar sevkiyatlarının yüzde 9’a yakın bir oranda daralmasına yol açacak bir krizin fitilini ateşledi.
Aslında buradaki sorun büsbütün üretim önceliklerinden kaynaklanıyor. Bellek devleri artık akıllı telefonlarda yahut standart bilgisayarlarda kullanılan klâsik bellekler yerine, yapay zeka sunucuları için hayati kıymet taşıyan yüksek bant genişlikli (HBM) ve yüksek kapasiteli DDR5 belleklerin üretimine odaklanıyor. Piyasada kalan sıradan RAM’lerin fiyatları ise bu arz zahmeti nedeniyle tırmanışa geçti. Bilgisayar üreticileri, artan maliyetler karşısında ayakta kalabilmek için devayı etiket fiyatlarını yükseltmekte buluyor. Modüler bilgisayar üreticisi Framework üzere markalar şimdiden kimi modellerinde artırım yapmak zorunda kaldı ve önümüzdeki aylarda yeni artışların kapıda olduğunun sinyalini verdi.
Yapay zeka bilgisayarları kendi tuzağına mı düştü?
Yaşanan bu durumun en ironik tarafı ise zamanlaması. Kesim, global salgın sonrası sakinliği aşmak için mahallî olarak yapay zeka modelleri çalıştırabilen “Yapay Zeka Bilgisayarları”na (AI PC) bel bağlamıştı. Lakin bu bilgisayarların olağandan çok daha fazla RAM kapasitesine muhtaçlık duyması, onları yapay zeka bölümünün yarattığı hammadde krizine karşı daha da savunmasız hale getirdi. Yani dal, kendi yarattığı canavarın kurbanı olma riskiyle karşı karşıya. Üstelik sorun yalnızca bilgisayarlarla da sonlu değil. IDC, akıllı telefon fiyatlarının da bu maliyet baskısı yüzünden yüzde 8’e kadar artabileceğini ve sevkiyatların önemli oranda azalabileceğini öngörüyor.
Apple ve Samsung üzere nakit rezervi güçlü olan devlerin, uzun vadeli tedarik mutabakatları sayesinde bu fırtınayı bir yahut iki yıl boyunca nispeten daha az hasarla atlatması kelam konusu olabilir. Lakin daha küçük ölçekli üreticiler için durum hiç iç açıcı gözükmüyor. Şayet IDC’nin bu en makûs senaryosu gerçekleşirse, yeni bir bilgisayar yahut telefon almak her zamankinden çok daha güçlü bir karar süreci gerektirecek.
