Doğanın adeta bir ressamın elinden çıkmışçasına sunduğu en büyük sürprizlerden biri olan Gökkuşağı Okaliptüsü, birinci bakışta yapay zekayla üretilmiş bir görseli ya da fantastik bir sinema sahnesini andırıyor. Fakat bu büyüleyici ağaç, Güneydoğu Asya’nın yağmur ormanlarında tüm gerçekliğiyle uzunluk gösteriyor.

Filipinler, Endonezya ve Papua Yeni Gine kökenli olan bu tıp, devasa gövdesiyle 80 metre yüksekliğe kadar ulaşabiliyor. Bugün yalnızca ana vatanında değil; Hawaii, Güney Kaliforniya ve Florida üzere emsal iklim özelliklerine sahip bölgelerde de park ve bahçeleri süslüyor. Gövdesinde barındırdığı altın sarısı, neon yeşili, parlak kırmızı, gün batımı turuncusu ve hatta mavimsi mor tonlarla tabiatın en renkli gövde yapısına sahip ağacı unvanını gururla taşıyor.

Bu büyüleyici renk cümbüşünün ardındaki düzenek üzerine şimdi çok derin bilimsel araştırmalar yapılmamış olsa da, uzmanlar bu durumun ağacın kendine has kabuk dökme süreciyle ilgili olduğunu düşünüyor. Meşe üzere pek çok ağaç çeşidi kalınlaşan ve sertleşen kabuk katmanlarına sahipken, Gökkuşağı Okaliptüsü kabuğunu ince şeritler halinde daima yeniliyor. Dışarıdaki kahverengi katman her soyulduğunda, altından klorofil içeren şeffaf ve parlak yeşil bir katman çıkıyor. Bu taze doku hava ile temas ettikçe değişim de başlıyor.

Dönüşüm “tanen” ile başlıyor

Ağaç, kendisini mantar enfeksiyonlarından koruyan “tanen” isimli doğal bileşikleri üretmeye başladıkça yeşil renk yerini mavi ve mor tonlarına bırakıyor. Vakit geçtikçe bu renkler olgunlaşarak kırmızı ve altın sarısına dönüşüyor. En sonunda tekrar kahverengi bir hal alan kabuklar dökülüyor ve bu döngü durmaksızın devam ederek ağacın gövdesini yaşayan bir tabloya çeviriyor. Fakat bu görsel şölen yalnızca dış yüzeyde kalıyor. Ağacın odunu işlendiğinde tüm bu renk tesirini kaybediyor, mobilya, taban kaplaması yahut kağıt hamuru üzere alanlarda kullanılan kerestesi sıradan bir görünüme bürünüyor.

Gökkuşağı Okaliptüsü‘nün bu kadar kullanışlı olması, ne yazık ki onu çok sömürünün gayesi haline getirdi. Kıymetli kerestesi ve süratli büyüme özelliği nedeniyle tabiattaki popülasyonu önemli bir baskı altında. O denli ki, Dünya Tabiat ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN) bu özel çeşidi kuşağı tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan hassas kategorisine aldı.

Yine de ağacın sıra dışı hoşluğu, onun en büyük kurtarıcısı. Estetik görünümü sayesinde Dünya’nın dört bir yanındaki botanik bahçelerinde ve parklarda ihtimamla yetiştiriliyor.