Günümüzde dizüstü bilgisayarlar sırt çantalarımıza sığan incecik metal levhalara dönüşmüş durumda. Lakin taşınabilirliğin ölçüsü her vakit hafiflik ya da incelik değildi. 1980’lerin başında bir bilgisayarın “taşınabilir” sayılması için gereken tek kural, o devasa makinenin bir masadan başkasına bir formda hareket ettirilebilmesiydi.
İşte tam bu periyotta, 1982 yılında Las Vegas’taki teknoloji fuarı CES’te sahneye çıkan Toshiba T100, masaüstü gücünü mobilite hayaliyle birleştirmeye çalışan değerli bir adım olarak öne çıktı. Her ne kadar bu mobilite anlayışı o günlerde bir “evrak çantası” içine sığdırılmış olsa da, aygıtın kendi vakti için sundukları hayli etkileyici görünüyor.
Toshiba T100, periyodunun mesken tipi bilgisayarlarından çok daha farklı bir duruş sergiliyor. Şirket bu aygıtı “daktilo boyutunda” diyerek pazarlasa da klavye ve işlemci ünitesinin tek bir gövdede birleşmesi, üzerine monte edilen ekranıyla aslında bir daktilodan bile daha derli toplu bir yapı sunuyor. İş dünyasının hantal ve çok modüllü sistemlere mahkum olduğu o günlerde, T100’ün sunduğu bu bütünleşik yapı hayli vizyoner bir atak olarak kabul ediliyor.
İş dünyası için “avuç içine” sığan teknoloji
Toshiba, T100 modelini tasarlarken oyun meraklılarını değil, direkt profesyonel iş dünyasını hedefledi. Aygıtın en dikkat cazibeli özelliği, avuç içi kadar küçük olan sıvı kristal ekranı (LCD). Bugünün standartlarında kulağa garip gelse de, 1982 yılında bir bilgisayarın LCD ekran sunması büyük bir yenilik manasını taşıyordu. Periyodun yöneticileri, bu makineyi yalnızca bir bilgisayar olarak değil; ağlara bağlanabilen, elektronik posta gönderebilen ve kurumsal bilgi tabanlarına erişim sağlayan çağdaş bir ofis aracı olarak tanımlıyordu.
Donanım tarafında ise T100, 64K RAM kapasitesi ve o günlerin tanınan işletim sistemi CP/M ile geliyordu. Harici bir monitöre bağlandığında sunduğu yüksek çözünürlüklü grafikler, onu profesyonel kullanıcılar için cazip hale getirdi. Fakat asıl ilgi cazibeli yanı, devasa bir monitöre bağlı kalmadan üzerine takılan küçük panel sayesinde metinleri her yerde görüntüleyebilmesiydi. Bu özellik, “dizüstü bilgisayar” terimi şimdi literatüre girmeden çok evvel, taşınabilirliğin nasıl olabileceğine dair birinci somut ipuçlarını veriyordu.
11 kilogramlık özgürlük paketi
Zamanla Toshiba, T100’ü yalnızca bir masaüstü bilgisayar değil, direkt “taşınabilir makine” olarak anmaya başladı. Yaklaşık 1600 dolarlık paketin içinde klavye ünitesi, modem, LCD ekran ve tüm bunları içine alan özel bir evrak çantası bulunuyordu. Tüm bu donanımlar bir ortaya geldiğinde eserin toplam tartısı yaklaşık 11 kilogramı buluyordu. Günümüzdeki tüy sıklet bilgisayarlarla kıyaslandığında bu tartı göze çok gelse de, ofis makinelerinin masaya çakılı olduğu bir çağda bilgisayarı çantaya koyup diğer bir yere götürebilmek çok büyük bir özgürlüğü temsil ediyordu.
Modemin sisteme dahil edilmesi ise Toshiba’nın vizyonunu pekiştiren bir öbür ayrıntı olarak karşımıza çıkıyor. Profesyonellerin dışarıdayken bile ana sistemlere bağlı kalmasını hedefleyen bu adım, günümüzün “her an çevrimiçi” dünyasının birinci temellerini attı diyebiliriz. Tekrar de T100’ün birtakım kısıtları vardı; örneğin pil dayanağı sunmuyor, her gittiği yerde kesinlikle bir prize gereksinim duyuyordu. Bu durum onu tam bir taşınabilir aygıttan çok “taşınabilir bir masaüstü” haline getirdi.
Toshiba T100, dizüstü bilgisayarların şimdi bugünkü formuna kavuşmadığı bir periyotta hudutları zorlamayı başardı. Bugün 11 kilogramlık bir çantayı taşımak zahmetli görünse de, T100 sayesinde bilgisayarlar birinci defa masaların prangalarından kurtulup sahipleriyle birlikte seyahate çıkmaya başladı.
