Her sabah işe giderken birebir çukurun üzerinden geçmekten ve belediyenin o noktayı bir türlü onarmamasından şikayetçiyseniz, müjdeli haber teknoloji dünyasından geldi. Klâsik yol bakım gruplarının yetişemediği süratte bozulan asfaltlar için artık devreye insan eli değil, yapay zeka dayanaklı robotlar giriyor. İngiltere merkezli Robotiz3d firması, şoförsüz araç teknolojisini yol tamiratıyla birleştirerek okyanus ötesinde gerçek dünya testlerine çoktan başladı.
Sokaklardaki bozulmaları yalnızca tespit etmekle kalmayan bu sistem, ARRES ismi verilen üç farklı tahlilden oluşuyor. Birinci etapta “ARRES Eye” yolları tarayarak hasarlı bölgeleri haritalandırıyor. İkinci adımda “ARRES Prevent” devreye girerek, şimdi derinleşmemiş çatlakları tespit edip mühürlüyor ve böylelikle büyük çukurların oluşmasını en başından engelliyor. Geliştirme basamağındaki “ARRES Ultra” ise tüm bu süreci tek bir pakette toplayarak hem tespit hem de kalıcı tamirat yapmayı hedefliyor. 2024 yılında Hertfordshire yollarında test edilen bu teknoloji, mahallî yönetimlerle yapılan iş birliği sayesinde şimdiden rüştünü ispatlamış durumda.
Yapay zekanın gözünden yol bakımı
Çukurları tespit etmek aslında işin en kolay kısmı. Şimdiki makine öğrenmesi modelleri, toplu taşıma araçlarına takılan kameralar üzerinden hasarlı noktaları basitçe tanıyabiliyor. Asıl etkileyici olan, robotların gelişmiş görüntüleme teknolojisi sayesinde çatlağın derinliğini ve halini tahlil ederek, o noktaya ne kadar dolgu yapılması gerektiğini saniyeler içinde belirlemesi. Şoförsüz arabalara yönelik güvenlik tasaları devam etse de bu robotların gece saatlerinde, trafik yoğunluğunun en az olduğu vakitlerde çalışması planlanıyor.
Dünya genelinde yol bakımı, ekiplerin asla yetişemeyeceği kadar dinamik ve sonsuz bir sorun. Örneğin ABD’nin Memphis kentinde 2022’den bu yana yapay zeka takviyesiyle 1.700’den fazla çukur muvaffakiyetle onarıldı. Stellantis üzere dev araba şirketlerinin depolarda insanlardan 187 kat daha süratli envanter sayımı yapabilen robotlar kullanması üzere, yol tamirinde da sürat ve verimlilik lakin bu otonom sistemlerle sağlanabiliyor.
Cornell Üniversitesi üzere kurumların akademik takviyeleriyle de bu teknolojinin yakın gelecekte tüm dünyada standart haline gelmesi sürpriz olmayacak.
