Vietnam’ın uçsuz bucaksız ve sarp ormanlarında, milyonlarca yıl boyunca gizli kalan devasa bir boşluğun öyküsü, bir fırtınanın getirdiği tesadüfle başladı. Bugün hacmiyle dünyanın en büyük mağarası unvanını taşıyan Son Doong, sırf kayalardan oluşan bir tünel değil; içinde bulutların gezindiği, kendine has bir ormanın uzunluk verdiği ve devasa boşlukların hakim olduğu farklı bir dünya.
Bu yeraltı krallığının gün yüzüne çıkması ise bölgenin coğrafyasına hakim mahallî bir gezgin ile İngiliz uzmanların vazgeçmek bilmeyen azmiyle mümkün oldu. Her şey, 1990’lı yıllarda pahalı odun cinsleri arayan Ho Khanh‘ın ormanda fırtınaya yakalanıp sığınacak bir yer aramasıyla şekillendi. Khanh, devasa bir kaya ağzına rastladığında, içeriden yükselen sis bulutları ve dışarı vuran uğultulu rüzgar nedeniyle adeta bir ejderhanın nefesini hissettiğini düşündü. O gün içeri girmeye yürek edemese de gördüklerini yıllarca aklından çıkaramadı.
Kayıp mağara girişinin sabırla aranması
2007 yılına gelindiğinde İngiliz Mağara Araştırma Derneği’nden Howard Limbert ile iş birliği yapan Khanh, bu gizemli yeri bulmak için takımla bir arada yola koyuldu. Ne var ki ormanın yırtıcı yapısı ve birbirine benzeyen sarp zirveler, girişi adeta yutup saklamıştı. GPS teknolojisinin bile yetersiz kaldığı bu yeşil labirentte grup birinci seferinde eli boş döndü. Pes etmeyen Khanh, bir yıl sonra tek başına ormana girerek girişi tekrar tespit etmeyi başardı. 2009’da nihayet tam donanımlı grup içeri girdiğinde, karşılarındaki boşluğun Malezya’daki rakibinden beş kat daha geniş olduğunu şaşkınlıkla fark etti.
Son Doong’un galerilerinde ilerlerken insan, zaman ve yer algısını yitiriyor. Dokuz kilometre uzunluğundaki bu yapının birtakım noktalarında genişlik 200 metreyi bulurken, devasa tünellerden bir Boeing 747 uçağının geçebileceği söyleniyor. Mağaranın tavanında çöken bölgelerden içeri sızan güneş ışığı, yeraltında minyatür bir ormanın büyümesini sağlıyor. Yaklaşık 38,4 milyon metreküp hacme sahip bu boşluğun içinde, “Umut ve Vizyon” ismi verilen 70 metrelik dünyanın en uzun dikiti de ihtişamıyla yükseliyor.
Aslında bu devasa keşif, bölgedeki gizemlerin yalnızca küçük bir kısmını temsil ediyor olabilir. Phong Nha-Ke Bang Ulusal Parkı‘nın şimdi üçte birlik kısmı haritalandığı için uzmanlar, Son Doong’dan daha büyük yapıların hala keşfedilmeyi beklediğine inanıyor. Fakat şimdilik bu yeraltı dünyası, tabiatın sabrının ve insanın keşfetme tutkusunun en etkileyici delili olarak sessizliğini koruyor.
