Dünyanın en kuzeyinde, dondurucu soğuklara ve uzun karanlık kış gecelerine karşın insanların nasıl olup da daima tebessüm edebildiği her vakit merak konusu olmuştur. Finlandiya, alkol tüketim oranlarının yüksekliği üzere dezavantajlı görünen bilgilere inat, global memnunluk endekslerinde tepeyi kimseye bırakmıyor.
Peki ancak bu durumun sebepleri neler? Yanıt, artık yalnızca bir “kuzey mucizesi” olarak kalmayacak. Fin hükümeti, refahın ve huzurun gerisindeki gerçek nedenleri bilimsel bir temele oturtmak ismine, çağdaş tarihin en uzun soluklu gözlemlerinden birini hayata geçiriyor. “Gelecek Finlandiya” ismi verilen bu devasa proje, tam bir asır boyunca sürecek ve bir jenerasyonun tüm ömür döngüsünü mercek altına alacak.
Finlandiya Sıhhat ve Refah Enstitüsü tarafından koordine edilen çalışma, 2026 ile 2029 yılları ortasında dünyaya gelen yaklaşık 200 bin bebeği kapsıyor. Araştırma grupları, bu çocukların ve ailelerinin kapısını yalnızca bugün değil, on yıllar boyunca çalmaya devam edecek. İştirakçilerden nizamlı aralıklarla alınacak biyolojik örnekler, genetik yatkınlıkların çevresel faktörlerle nasıl etkileşime girdiğini ortaya koyabilir. Ayrıyeten yapılan anketler sayesinde aile ortamının ve toplumsal dönüşümlerin bireyin ruhsal dünyasındaki izleri takip edilecek. Bilim insanları bu sayede, tabiat sevgisi ya da güçlü toplumsal devlet yapısı üzere genel kabullerin ötesine geçerek ömür kalitesini ayakta tutan görünmez kolonları bulmayı hedefliyor.
Geleceğin meselelerine bugünden hazırlık
Bu asırlık takip programı yalnızca bir muvaffakiyet kıssası yazmak için değil, tıpkı vakitte çağdaş dünyanın getirdiği yeni kuşak krizleri anlamak için kurgulandı. Ruhsal çöküşler, hareketsiz hayatın getirdiği hastalıklar ve derinleşen eşitsizlikler, projenin tahlil aradığı temel başlıklar ortasında yer alıyor. Enstitü Genel Müdürü Mika Salminen, bir sorunu kökten çözebilmek için evvel o sorunun filizlendiği yeri bilmek gerektiğini savunuyor. Salminen’e nazaran, bu kadar geniş bir vakit dilimine yayılan datalar, toplumun genel refahını korumak ismine stratejik bir yol haritası sunacak.
Finlandiya bu dev projede global ölçekte yalnız sayılmaz. Emsal metodolojiler daha evvel İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri ve Yeni Zelanda üzere ülkelerde de uygulandı. Örneğin İngiltere’de yapılan araştırmalar, genç kızlar ortasındaki depresyon oranlarını çarpıcı bir halde ortaya koyunca ulusal eğitim ve sıhhat siyasetlerinde acil değişikliğe gidilmişti. Finlandiya da misal bir disiplinle kendi toplumsal kodlarını deşifre etmek istiyor.
Eski Cumhurbaşkanı Sauli Niinistö ise bu teşebbüsü, ileri görüşlü bir toplumun gelecek kuşaklara olan borcu olarak tanımlıyor. Tahminen de bir asır sonra, bugünün çocukları yaşlandığında, mutluluğun yalnızca bir his değil, üzerinde çalışılmış bilimsel bir sonuç olduğu kanıtlanacak.
