Tüm dünyada 50 yaş üstü yaklaşık 200 milyon kişiyi etkileyen ve tedavisi bulunmayan bir görme kaybı sorunu olan yaşa bağlı makula dejenerasyonu, yani AMD hastaları için yeni bir umut ışığı doğdu. Hastalığın ilerlemiş formu olan ve görme kaybına yol açan Coğrafik Atrofi (GA) ile çaba eden 5 milyondan fazla kişiyi ilgilendiren yeni bir araştırma, görme yeteneğini geri kazandırma potansiyeli taşıyan küçük bir retina implantını müjdeliyor.
The New England Journal of Medicine mecmuasında yayımlanan rapora nazaran, Fotovoltaik Retina İmplant Mikrodizisi (PRIMA) ismi verilen bu sistem, GA’dan muzdarip hastalarda klinik olarak manalı iyileştirmeler sağladı.
Kuru AMD’ye sahip şahıslarda retinadaki detaylı renk görüşünden sorumlu olan makulanın incelmesi başlıyor. Bilim insanları, bu hastaların fotoreseptörlerinin bir kısmını koruyor olmasından yola çıkarak, görmeyi geri getirmek için ışığa hassas bir aygıt yerleştirmeyi amaçladı.
PRIMA sistemi, göze cerrahi olarak yerleştirilen 2 mm’lik bir retina altı fotovoltaik çip ile çalışıyor. Bu çip, bele takılan bir denetim aygıtına bağlı olan artırılmış gerçeklik gözlükleri ile tamamlanıyor. Gözlükler, kişinin baktığı manzaraları yakalayıp implanta yakın kızılötesi ışık olarak yansıtıyor. Çip bu sinyalleri alıyor ve yapay zeka, bu bilgileri beyin tarafından okunabilir imgelere dönüştürmek için kullanıyor.
Umut verici fakat geliştirilmesi gereken alanlar var
Çalışmanın sonuçları epey yürek verici. Araştırmaya katılan 38 bireye PRIMA implantı takıldı ve 12. ayda bedellendirilen iştirakçilerin yaklaşık yüzde 80’i klinik olarak manalı bir güzelleşme gösterdi. Fakat araştırmacılar, bu güzelleşme oranlarında hastaların aldığı “yoğun görme eğitiminin” de tesirli olmuş olabileceğini belirtiyorlar.
Şu anki haliyle, implant sayesinde görme yetisi geri kazanan kullanıcıların gördükleri imajlar siyah beyaz oluyor. Bu durum, teknolojinin geliştirilmesi gereken değerli bir istikametini ortaya koyuyor. Çalışmanın eş önderleri, gelecekte teknolojinin ardındaki yazılıma eklemeler yaparak yahut yazılımı geliştirerek görme hassasiyetini artırmayı hedeflediklerini belirtti. Emel, hastaların “gri tonlamaları çözmelerine ve yüz tanıma maharetlerini iyileştirmelerine” yardımcı olmak.
Uzmanlar, yalnızca implantla tam 20/20 görme sertliğinin geri kazanılabileceğini düşünmüyorlar. Lakin yasal körlük eşiğinin üzerinde görmeyi sağlayabilecek farklı “hileler” ve teknikler üzerinde etkin olarak çalışıyorlar.
