Türkiye Bilişim Vakfı bünyesindeki Be Node Research programı, Akbank’ın inovasyon merkezi Akbank LAB dayanağıyla hazırlanan yeni bir araştırma raporunun sonuçlarını kamuoyuna duyurdu. Özyeğin Üniversitesi’nden Prof. Dr. Deniz Sert ve De Montfort University’den Dr. Öğretim Görevlisi Muhammed Ali Bingöl tarafından hazırlanan “Kodlarla Kamu Faydası: Blokzincirle Yönetişim Devrimi” başlıklı rapor, blokzincir teknolojisinin kamu idaresinde şeffaflık, güvenilirlik ve hesap verebilirlik üretme potansiyelini bilimsel bir çerçevede inceliyor.
Rapor, blokzincir tabanlı tahlillerin kamu faydasına hizmet eden alanlarda sağladığı pahası somut örneklerle ele alıyor.
Blokzincirin kamu idaresinde öne çıkan potansiyel uygulama alanları şunlar:
Seçim sistemleri: Değiştirilemez kayıtlar sayesinde muteber seçim süreçlerinin oluşturulması.
Mülkiyet/Tapu: Sahteciliğe karşı korunan, doğrulanabilir ve kolay erişilebilir bir kayıt altyapısı kurulması.
Göç idaresi: Kaynak ve hizmet akışının şeffaf bir formda takip edilmesi, aracı maliyetlerinin azaltılması.
Adli süreçler: Dijital kanıtların inançlı ve denetlenebilir biçimde saklanması.
Rapor, blokzincir tabanlı yönetişimde kritik bir prensibin altını çiziyor: “Üçlü İstikrar.” Güvenilirlik, şeffaflık ve mahremiyet ortasında istikrarlı bir tasarım mecburî. Bu istikrar, sıfır bilgi ispatları ve seçici ifşa üzere kriptografik tahliller kullanılarak pratikte uygulanabilir hale geliyor.
Politika ve hukuksal yer önerileri
Raporda, blokzincir teknolojisinin kalıcı dönüşüm yaratabilmesi için atılması gereken adımlar da sıralanıyor. Teklifler ortasında; KVKK başta olmak üzere şahsî data ve dijital kanıt mevzuatıyla uyumlu, açık ve kapsayıcı bir hukuksal çerçevenin güncellenmesi bulunuyor.
Teknik mimaride ise güç verimliliği ve ölçeklenebilirlik odaklı tasarım ile bağımsız kontrol düzeneklerinin kurulması öneriliyor. Ayrıca, kalıcı iş birliği sistemleri oluşturmak için kamu, özel dal, STK ve akademinin tertipli iştirakiyle çok paydaşlı bir yönetişim modelinin gerekliliği belirtiliyor.
Akbank Dijital Tasarım ve İnovasyon Bölüm Başkanı Ozan Atağ, Akbank LAB olarak yeni kuşak teknolojileri toplumsal yarara dönüştürebilecek kaldıraçlar olarak konumlandırdıklarını ve blokzincir teknolojisinin potansiyelini farklı senaryolarla araştırdıklarını söz etti.
Prof. Dr. Deniz Sert, teknolojinin tek başına mucize yaratmayacağını, toplumsal kabul, siyasi irade ve tüzel altyapı olmadan kalıcı bir dönüşümün mümkün olmadığını belirtti. Dr. Muhammed Ali Bingöl ise blokzincirin finansal süreçlerin ötesinde toplumların adalet, inanç ve hesap verebilirlik gereksinimlerine yanıt verebilecek bir altyapı sunduğunu söyledi.
