Bilişim sanayicilerinin hazırladığı yeni rapor, Türkiye’nin teknoloji kullanımındaki gücü ile bu gücü katma kıymete dönüştürme kapasitesi ortasındaki makasın açıldığını gösteriyor. TÜBİSAD tarafından yayımlanan “Türkiye’nin Dijital Dönüşüm 2025 Endeksi”, dijitalleşme performansının son beş yıllık serüvenini ve geliştirilmesi gereken kritik alanları datalarla ortaya koyuyor.
Yapılan ölçümlere nazaran Türkiye’nin dijital dönüşüm endeks bedeli, 5 üzerinden 3,13 olarak hesaplandı. Geçtiğimiz yıla oranla hudutlu bir artış gözlense de endeks, şimdi 2021 yılında ulaşılan 3,19’luk tepe noktasına yine erişebilmiş değil. Son beş yılın bilgilerine bakıldığında; 2019-2021 ortasındaki yükseliş trendinin akabinde gelen dalgalı seyir, dijitalleşme ivmesinin şimdi kalıcı bir istikrara oturamadığını gösteriyor.
Raporda incelenen 61 alt göstergenin 30’unda düzgünleşme kaydedilirken, 23 göstergede gerileme yaşandı. Bilhassa yasal taban, yatırım ortamı ve altyapı üzere başlıklarda yaşanan düşüşler, genel performansın yükselmesini engelleyen temel bariyerler olarak öne çıkıyor.
Teknoloji kullanıyoruz fakat üretemiyoruz
Endeksin bileşenleri incelendiğinde Türkiye’nin en güçlü kasının “Kullanım” olduğu görülüyor. 3,34’lük kıymetle dorukta yer alan bu alan; bireylerin, iş dünyasının ve kamunun dijital teknolojileri günlük hayatına entegre ettiğini kanıtlıyor. Lakin madalyonun başka yüzünde, 2,68 pahayla en zayıf halka olan “Ekosistem” bileşeni yer alıyor.
Bu tablo, Türkiye’nin teknolojiyi tüketme konusunda hayli başarılı olduğunu, ama bu potansiyeli teknoloji üretimine, ihracata ve yüksek katma bedele dönüştürmekte zorlandığını ortaya koyuyor. Yenilik ortamı, üniversite-sanayi iş birlikleri ve finansmana erişim üzere alanlarda uzun müddettir beklenen ilerlemenin sağlanamaması, dijital dönüşümü yalnızca “kullanım” seviyesinde sonlu bırakıyor.
TÜBİSAD yetkilileri, dijital dönüşümün yalnızca teknoloji bölümünün değil; endüstriden finansa kadar tüm alanların ortak sorumluluğu olduğunu vurguluyor. Gerçek siyaset setleri ve kamu-özel dal eşgüdümü sağlandığında, mevcut kullanım potansiyelinin ekonomik bir sıçramaya dönüşebileceği belirtiliyor.
