Veri ve yapay zeka alanında faaliyet gösteren SAS ile The Küresel Center on AI Governance tarafından hazırlanan yeni rapor, yapay zekadaki ilerlemenin yalnızca teknolojik yetkinlikle değil; güçlü data yönetişimi, sağlam yapay zeka yaklaşımı ve kapsayıcı stratejilerle mümkün olduğunu ortaya koyacak cinsten.

“Kısıtlamadan Kapasiteye: Global Güney’de Yapay Zeka Anlatısını Dönüştürmek” başlıklı çalışma, teknoloji yatırımlarının yetenek gelişimi ve etik idareyle eşgüdümlü yürütülmesi gerektiğini vurguluyor.

Küresel yapay zeka uçurumu ve fırsatlar

Dünya Ekonomik Forumu üzere milletlerarası platformlarda da tartışılan “yapay zeka uçurumu” konusuna değinen rapor, mevcut pürüzlerin stratejik yatırımlarla avantaja dönüştürülebileceğini savunuyor. Raporda, bilhassa Global Güney için iki temel potansiyele dikkat çekiliyor:

• Dijital yerli genç nüfus: Dünya genç nüfusunun çoğunluğunun bu bölgelerde bulunması ve teknolojiyle iç içe büyümesi.

• Sıfırdan yönetişim inşa etme talihi: Eski teknik sistemlere (legacy systems) sahip olmayan ülkelerin, etik ve sürdürülebilir modelleri en baştan kurabilme imkanı.

SAS Sağlam Yapay Zeka Baş Uzmanı Dr. Josefin Rosén, bakış açısının kısıtlamalardan fırsatlara kaydırılması gerektiğini belirtirken; Küresel Center on AI Governance CEO’su Dr. Rachel Adams, kapsayıcı olmayan bir gelişimin ekonomik ve jeopolitik riskler barındırdığı ihtarında bulundu.

Yerel dönüşüm ve stratejik öneriler

Raporda, mevcut yapay zeka modellerinin ekseriyetle Batı merkezli datalara dayandığı ve bunun bağımlılık riski yarattığı söz ediliyor. Tahlil olarak; mahallî lisan modellerine yatırım yapılması, kırsal bölgelerde eğitim seferberliği başlatılması ve sentetik bilgi kullanımı üzere somut teklifler sunuluyor.

Çalışmayı pahalandıran SAS Türkiye ve Orta Asya Genel Müdürü Rasim Eğri, küresel birikimin lokal mevzuat ve kesim dinamiklerine uyarlanmasının koşul olduğunu söz etti. Eğri, şeffaflık ve hesap verebilirlik prensipleriyle inşa edilen muteber yapay zekanın, ülkeler için uzun vadeli rekabet avantajı sağlayacağını belirtti. Stratejik adımların, ülkelerin bu yeni çağda “teknoloji tüketicisi” mi yoksa “değer üreticisi” mi olacağını belirleyeceği vurgulandı.