1950’li yıllarda Kaliforniya’daki Palomar Gözlemevi’nde çekilen eski fotoğraf plakaları, o periyotta açıklanamayan gizemli ışık parlamalarını ortaya çıkarmıştı. Yeni yayımlanan iki bilimsel çalışma ise, bu parlamaların kaynağının Dünya yörüngesindeki yansıtıcı cisimler olduğunu sav ediyor ve daha da ilginci, bu keşfi günümüzde “tanımlanamayan olağandışı olaylar” (UAP) olarak bilinen müşahedelerle ilişkilendiriyor.
Stockholm Üniversitesi’nden Beatriz Villarroel liderliğindeki gökbilimciler, “Bir Yüzyıllık Müşahedeler Boyunca Kaybolan ve Ortaya Çıkan Kaynaklar” (VASCO) projesi kapsamında, Uzay Çağı başlamadan evvel çekilen fotoğraf arşivlerini inceliyor. VASCO’nun emeli, dijitalleştirilmiş bu bilgileri kullanarak gökyüzünde birdenbire belirip kaybolan, parlaklığı değişen yahut görünmeyen objeleri aramak.
Villarroel ve çalışmanın ortak muharriri Stephen Bruehl, tahlil ettikleri dataların bu ışık parlamaları ile bildirilen kimliği bilinmeyen obje müşahedeleri ortasında istatistiksel bir korelasyon gösterdiğini belirtiyor. Yeni çalışmalardan birinde, “Bazı süreksiz olayların, Dünya yörüngesinde potansiyel olarak UAP olabileceğini ve atmosfere indiklerinde birtakım UAP müşahedelerine neden olabileceğini iddia ediyoruz” tabirleri yer alıyor.
VASCO projesi başlangıçta kaybolmuş yıldızları yahut yeni astrofiziksel olguları aramak için yola çıkmıştı. Lakin Villarroel, plakalarda tespit edilen objelerin kimilerinin, Sputnik 1’in fırlatılmasından evvel, yani insanların uzayda uyduları olmadan evvel yüksek Dünya yörüngesinde bulunan metal objeler olabileceği üzere şaşırtan bir sonuca ulaşmıştı.
Villarroel, günümüzde misal kısa ışık parlamalarının ekseriyetle uydular ve uzay çöpleri üzere düz ve yüksek yansıtıcı cisimlerden gelen Güneş yansımaları olduğunu bildiğimizi, lakin VASCO’da tahlil edilen plakaların uzay çağı öncesine ilişkin olduğunu bilhassa belirtiyor.
Nükleer denemeler ve müşahede yanlılığı ihtimali
Araştırmacılar, 1951-1957 yılları ortasında tek bir pozlamada belirip süratle kaybolan 106 bin yıldıza benzeyen geçişi inceledi. Bu süreksiz olayların ortaya çıkması ile bildirilen her UAP müşahedesi ortasında yüzde 8,5 oranında bir artış olduğu belirlendi.
Daha da çarpıcı olanı, bilhassa tanımlanamayan geçişlerin, Dünya atmosferinde bir nükleer silah denemesinden sonraki gün ortaya çıkma olasılığının, öbür günlere nazaran yüzde 68 daha fazla olmasıydı. Bruehl, “Bu ışık parlamaları ile nükleer testler ortasındaki bağlantının büyüklüğü ve en sık meydana geldikleri vaktin, yani testten sonraki günün şaşırtan olduğunu” belirtiyor.
İkinci bir çalışma, bu olağandışı geçişlerden birinin 27 Temmuz 1952’de Washington, DC üzerinde görülen bir dizi uçan daireyle tıpkı vakte denk geldiğini buldu. Villarroel, bu cins geçişlerin, sadece çok düz ve çok yansıtıcı bir obje güneş ışığını kısa bir flaşla yansıtıyorsa mümkün olduğunu, bunun da yüksek yörüngede hareket eden yapay cisimlere işaret edebileceğini öne sürüyor.
Elbette bu savlara yönelik kimi çekinceler bulunuyor. Eleştirmenler, eski plakaların uzun mühlet saklanmış olması nedeniyle bu süreksiz durumların fotografik kusurlardan yahut kirlenmelerden kaynaklanabileceğini savunuyor. Ayrıyeten 1950’ler, UFO müşahedelerinin altın çağıydı. Bu nedenle, müşahede yanlılığı nedeniyle UAP raporlarının sayısının aslında yüksek olması ve bu geçişlerle çakışma ihtimalinin de unutulmaması gerekiyor. Korelasyonun nedensellik manasına gelmediğini vurgulayan araştırmacılar, bu geçişlerin nükleer patlamaların tetiklediği bilinmeyen atmosferik olaylarla da bağlı olabileceğini belirtiyor.
Ancak bu süreksiz olayların keşfi, ilgi cazip bir bilmece olmaya devam ediyor. Araştırmacılar, Palomar plakalarındaki geçişlerin yüksek yörüngede güneş ışığını yansıtan metal objeleri gösterdiği hipotezini güçlendirmek için, günümüz gökyüzünde bilinen jeosenkron uyduların emsal geçiş örüntüleri üretip üretmediğini test etmeyi öneriyorlar.
İki çalışma da Pasifik Astronomi Derneği’nin Bilimsel Raporları ve Yayınları’nda yayımlandı.
