İnsanlık tarihine dair bildiğimiz pek çok şey, Sibirya’nın soğuk mağaralarından gelen yeni bir haberle değişiyor. Yıllarca yalnızca hayatta kalma gayreti veren ilkel topluluklar olarak görülen Neandertallerin, aslında sandığımızdan çok daha karmaşık yeteneklere sahip olduğu anlaşıldı.
Rusya’daki Çagırskaya Mağarası’nda bulunan 59 bin yıllık bir azı dişi, çeşidin diş ağrısına karşı sessiz kalmadığını kanıtladı. Dişin üzerinde bulunan ve şuurlu bir operasyona işaret eden derin delik, tıp dünyasının kökenlerini on binlerce yıl geriye taşıdı. Bu keşif, en eski diş müdahalesi rekorunu elinde tutan 14 bin yıllık bulguyu bir kenara iterek, cerrahinin tarihini adeta baştan başlattı.
Bilim insanları, bu antik dolgunun nasıl yapıldığını anlamak için çağdaş laboratuvarlarda o devrin koşullarını canlandırdı. Rusya Bilimler Akademisi uzmanları, antik taş aletlerin benzerilerini üreterek diş yüzeyinde delme denemeleri gerçekleştirdi. Yapılan bu deneysel çalışmalar, keskin uçlu taşların çürük dokuyu temizlemede ne kadar başarılı sonuçlar verdiğini net bir biçimde gösterdi. Araştırmacılar, Neandertal dişindeki izlerle deney sonuçlarını karşılaştırdığında, müdahalenin rastlantısal bir kazıma değil, hedeflenmiş bir paklık süreci olduğunu fark etti. Üstelik dişin üzerindeki aşınmalar, hastanın bu ağrılı operasyondan sonra hayatta kaldığını ve dişini kullanmaya devam ettiğini işaret ediyor.
Mağara devrinin uygar izleri
Altay Dağları’nın eteklerinde bulunan bu mağara, yalnızca bir barınak değil, birebir vakitte o devrin ileri teknoloji merkezi üzere hizmet vermiş görünüyor. Arkeolojik bulgular, Avrupa’dan göç ederek bu bölgeye yerleşen toplulukların yalnızca alet imalinde değil, biyolojik birikim konusunda da uzmanlaştığını ortaya koydu.
Daha evvel estetik takılar ve sanatsal nesnelerle şaşırtan bu topluluklar, artık de cerrahi müdahale yetenekleriyle karşımıza çıkıyor. Neandertalleri “barbar” olarak nitelendiren eski teoriler, bu şuurlu tedavi teknikleriyle birlikte geçerliliğini büsbütün yitirdi. Günümüzden 59 bin yıl evvel, uyuşturucu rastgele bir unsur olmadan gerçekleştirilen bu sert müdahale, insanlık mirasının ne kadar esaslı ve güçlü olduğunu bir sefer daha kanıtlıyor.
