Bulgaristan’da yapılan kıymetli bir arkeolojik keşif, günümüzden yaklaşık 6.000 yıl evvel yaşamış genç bir adamın başı ve uzuvlarındaki dehşetli yaralara karşın bir aslan saldırısından sağ çıkmayı başardığını ortaya koydu. Bakır Çağı’na (Eneolitik) ilişkin olan bu bireyin, aldığı ağır yaralara karşın hayatta kalması, o dönemki topluluğun gösterdiği ihtimamlı bakım ve dayanışma sayesinde mümkün olmuş üzere görünüyor. Lakin hayatının geri kalan kısmını muhtemelen önemli fizikî ve zihinsel pürüzlerle geçirdi.

Kurbanın kalıntıları, Doğu Bulgaristan’daki Kozareva Mogila’da bulunan MÖ beşinci bin yıla ilişkin antik bir mezarlıkta bulundu. Uzmanlar, öldüğünde 18 ila 25 yaşları ortasında olduğu iddia edilen bu gencin kafatası, kol ve bacaklarında eşsiz ve ürkütücü lezyonlar tespit etti.

Yaraların büyük bir etobur hayvana ilişkin olabileceğinden şüphelenen araştırmacılar, izleri çeşitli yırtıcıların dişleriyle karşılaştırdı. Yapılan tahliller, yaralanma izlerinin bir aslanın üst kesici dişleriyle büyük ölçüde uyumlu olduğunu gösterdi. Araştırma müellifleri, bulguların bireyin bir aslan tarafından taarruza uğradığını, yere düşürüldüğünü ve birden fazla kere ısırıldığını doğruladığını belirtiyor.

Bulgaristan’da aslanlar var mıydı?

“Bakır Çağı’nda Bulgaristan’da aslan ne arar?” diye düşünebilirsiniz, lakin tarihi gerçeklik tam da bunu gösteriyor. Neolitik periyottan Demir Çağı’na kadar uygun iklim şartları, yaklaşık 8.000 yıl öncesinden itibaren bu Afrika kedilerinin Balkanlar’a kadar yayılmasına müsaade verdi.

Genç adamın aslanla nasıl karşılaştığı kesin olarak bilinmiyor. Araştırmacılar, bu müsabakanın rastlantısal mi olduğu, yırtıcının avını mı kovaladığı yoksa gencin birinci av tecrübelerinden birini mi yaşadığı konusunda rastgele bir ipucu yok.

Yaralanmaların şiddeti ise epey büyük. Kafatasındaki geniş bir delik muhtemelen önemli nörolojik rahatsızlıklara yol açtı. Kol ve bacaklardaki hasar ise yürüme ve fizikî misyonları yerine getirmede önemli zorluklar yarattı.

Topluluğun şefkati sayesinde hayatta kaldı

Yaralanmaların şiddetine karşın, kemiklerde düzgünleşme belirtileri görülmesi, gencin hücumdan çabucak sonra ölmediğini ortaya koyuyor. Bu, Bakır Çağı topluluğunun ona günler, haftalar, hatta aylar boyunca baktığı manasına geliyor.

Aynı bölgede bulunan öteki iskeletlerde kafatası cerrahisi (trepanasyon) izlerine rastlanması, o dönemki mahallî nüfusun tıbbi bilgiye sahip olduğunu gösteriyor. Bu genç bireyde cerrahi izi olmasa da, araştırmacılar güzelleşme süreci için ağrı kesici ve iltihap önleyici formüllerin uygulandığını kestirim ediyor.

Saldırıdan sonra gencin beyninin ne kadar sağlam kaldığını söylemek güç olsa da, araştırmacılar, “yine de yaşadı ve topluluğu tarafından bakıldı. Bu durum, onların engelli üyelerine sahip çıktığını gösteriyor” sonucuna varıyor.