Antarktika’nın en kritik noktalarından biri olan Thwaites Buzulu, sessiz fakat derinden gelen bir tehlikeyle karşı karşıya. Bilim insanları, “Kıyamet Buzulu” lakaplı bu devasa buz kütlesinin son on yılda yüzlerce sefer sarsıldığını ortaya çıkardı. Daha evvel düşük frekanslı dalgaları nedeniyle radara takılmayan bu zelzeleler, buzuldaki dengesizliğin iddia edilenden çok daha önemli bir boyuta ulaştığını kanıtlıyor.
Avustralya Ulusal Üniversitesi’nden araştırmacı Thanh-Son Pham, 2010 ile 2023 yılları ortasında Antarktika’da gerçekleşen 360’tan fazla buzul sarsıntısını gün yüzüne çıkardı. Bu sismik olayların 245 tanesi direkt Thwaites Buzulu etrafında meydana geldi. Bugüne kadar bu sarsıntıların tespit edilememesinin temel sebebi, Grönland’daki misal zelzelelere nazaran çok daha düşük şiddetli olmalarıydı. Pham, global dedektör ağları yerine direkt Antarktika’nın içindeki sismik istasyonları kullanarak bu saklı hareketliliği haritalandırmayı başardı.
Buzullar neden sarsılıyor?
Buzul sarsıntıları ekseriyetle devasa buz kütlelerinin ana gövdeden kopup devrilmesiyle oluşuyor. Araştırmaya nazaran Thwaites’teki sarsıntılar, yalnızca mevsimsel sıcaklık değişimlerine bağlı değil. Bu sarsıntıların, buzulun denize yanlışsız akan kısmının hızlandığı periyotlarla paralel ilerlemesi dikkat çekiyor. Son otuz yılda Thwaites’ten denize akan buz ölçüsü iki katına çıktı. Bu durum, buzulun altındaki sarsıntıların yalnızca bir sonuç değil, tıpkı vakitte erimeyi tetikleyen bir sistem haline geldiğini düşündürüyor.
Thwaites Buzulu’nun büsbütün çökmesi, global deniz düzeylerini yaklaşık 3 metre kadar yükseltme potansiyeline sahip. Bu ölçü, kıyı kentlerinin haritadan silinmesi için ziyadesiyle kâfi. Araştırmada dikkat çeken bir öteki nokta ise Pine Island Buzulu yakınlarındaki sarsıntılar oldu. Kıyıdan 60-70 kilometre içerde gerçekleşen bu zelzelelerin nedeni hala gizemini koruyor. Uzmanlar, bu sarsıntıların tabiatını ve buzulların parçalanma sürecini nasıl etkilediğini anlamak için bölgedeki araştırmaların derinleştirilmesi gerektiğini vurguluyor.
