Dünyanın en şiddetli ekosistemlerinden biri olan Antarktika, uzun vakittir köpekbalıkları için “girilemez” bir kale olarak biliniyordu. Bilim dünyası, dondurucu soğukluğun bu yırtıcıların biyolojisiyle uyuşmadığını ve bu suların onlar için imkansız bir ortam sunduğunu düşünüyordu. Lakin Ocak 2025’te kaydedilen ve Mart ayında kamuoyuna duyurulan çarpıcı bir imaj, bu yerleşik teoriyi büsbütün değiştirdi.

Güney Shetland Adaları yakınlarında derinlere indirilen bir su altı kamerası, “asla olmaz” denilen o anı saniye saniye kaydetti. Batı Avustralya Üniversitesi’ne bağlı araştırma takımı, Antarktika Yarımadası açıklarında rutin incelemeler yaparken ekran başında adeta donup kaldı. Yaklaşık 490 metre derinlikte ve su sıcaklığının yalnızca 2 derece olduğu dondurucu bir noktada, bir “güney uykucu köpekbalığı” sakince kameranın önünden geçti. Bu tıbbın şimdiye kadar belgelenen en güneydeki varlığı olan bu kayıt, araştırmacıların “yaşayan bir köpekbalığını burada görmek tam bir şoktu” açıklamasıyla bilim tarihine geçti.

Güney uykucu köpekbalığı, aslında derin denizlerin soğuk yapısına yabancı bir canlı değil; lakin Antarktika’nın bu kadar içlerine girmesi epeyce sıra dışı. Bilim insanları, bu yırtıcının hayatta kalmasını sağlayan sırrı Güney Okyanusu’nun dikey su katmanlarında buldu. Köpekbalığının tespit edildiği derinlik, etraftaki daha dondurucu sulara kıyasla nispeten ılıman bir katman sunuyor. Bu durum, hayvanın kendi sonlarını aşarak güneye gerçek ilerlemesine imkan tanıyan kapalı bir geçit, bir çeşit “sıcak koridor” görevi gördü.

İklim krizi rotaları da mı değiştiriyor?

Bilim insanları, kameraya yansıyan bu köpekbalığının bölgede tek başına olmadığını düşünüyor. Öbür emsal cinslerin de birebir derinlikteki ılıman yolları kullanarak kıtaya sokulmuş olması çok uzak bir ihtimal değil. Bu yırtıcılar muhtemelen tabana çöken dev mürekkep balığı yahut balina leşleriyle beslenmek için bu bölgeleri mesken tutmaya başladı.

Ancak asıl telaş verici soru, bu göçün gerisinde yatan sebep. Küresel ısınma nedeniyle okyanus sıcaklıklarının artması, birçok deniz canlısını kutup bölgelerine hakikat kaçmaya zorluyor.