İnsan sıhhatinin temel direği olan mikroorganizmalar, sadece Dünya’da değil, uzay seyahatinin çok kuvvetli şartlarında da şaşırtan bir direnç gösteriyor. Avustralya’daki Royal Melbourne Institute of Technology (RMIT) Üniversitesi’nden araştırmacıların yaptığı deney, bu hayati mikropların, uzun periyodik uzay vazifelerinde astronotların sıhhatini muhafaza konusunda ne derece kritik bir rol oynayabileceğini gözler önüne serdi.
RMIT’li bilim insanları, insan bağışıklık sistemini destekleyen ve sindirime yardımcı olan Bacillus subtilis (B. subtilis) bakterisinin sporlarını, özel olarak üç boyutlu yazıcıyla üretilmiş mikro tüp taşıyıcılar içinde uzaya gönderdi. Deneyin gayesi, bu bakterilerin fırlatma sırasındaki muazzam ivmelenme, mikro yerçekimi ve Dünya’ya geri girişin sarsıntılı şartlarına nasıl reaksiyon verdiğini anlamaktı.
Gelecekte Mars’ta kurulacak kalıcı bir kolonide, B. subtilis üzere yararlı bakterilerin insan hayatını sürdürmede hayati bir rol oynayacağı düşünülüyor. Astronotların sindirim, bağışıklık ve genel sıhhat istikrarını koruyabilmesi için sağlıklı bir mikrobiyoma sahip olmaları gerekiyor ve bu mikropların uzay seyahatinin en güçlü geçiş evrelerinden sağ çıkabilmesi, Ay’a, Mars’a ve daha uzaklara inançla taşınabileceği manasına geliyor.
13 G’lik çekime ve 30 G’lik yavaşlamaya baş tuttular
Deney sırasında mikroorganizmalar, olağan kaidelerde hayal bile edilemeyecek fizikî gerilimlere maruz bırakıldı: Dünya’nın çekim gücünün 13 katına kadar çıkan ivmelenme kuvvetleri, yaklaşık 162 kilometre yükseklikte 6 dakikalık ağırlıksızlık, saniyede 220 sefer dönerek 30 g’ye kadar çıkan yavaşlama kuvvetleri…
Roketin inişinin akabinde yapılan tahliller, bilim insanlarını şaşırttı. Bakterilerin yapısında rastgele bir bozulma görülmediği üzere, sporların Dünya’daki üzere olağan bir halde büyümeye devam ettiği belirlendi.
RMIT Üniversitesi’nden Prof. Elena Ivanova, bu bulguların kıymetini vurgulayarak, bakterinin süratli yerçekimi değişimlerine, fırlatma ivmesine ve iniş yavaşlamasına karşı olan inanılmaz dayanıklılığının kanıtlandığını belirtti. Bu sonuç, uzun vadeli uzay seyahatlerinin mikroorganizmalar üzerindeki tesirini anlamamıza büyük katkı sağlıyor ve astronotlar için daha gelişmiş ömür takviye sistemleri tasarlamamızın yolunu açıyor.
Bu çalışma, bakterilerin laboratuvar ortamı dışında, gerçek bir uzay uçuşu sırasında fırlatmadan inişe kadar tüm çok fizikî gerilimlere nasıl reaksiyon verdiğini direkt test etmesi bakımından eşsiz kabul ediliyor. Daha evvel Milletlerarası Uzay İstasyonu’nda yapılan deneylerde bakterilerin radyasyona ve havasız ortama dayanıklılığı görülmüştü, lakin bu yeni test, fırlatma ve inişin bütünsel tesirini ortaya koydu.
Araştırma, npj Microgravity mecmuasında 6 Ekim tarihinde yayımlandı.
