Küresel sürdürülebilirlik gayelerine ulaşma yolunda kıymetli bir adım atıldı. Bilim insanları, kullanılmış yemeklik yağı temel alarak, harika yapışkanlığa ve dirence sahip yeni bir geri dönüştürülebilir polyester plastik ailesi sentezledi. O denli ki, bu yeni materyalden üretilen yapıştırıcılar laboratuvar testlerinde bir sedan arabası bile çekebilecek güce ulaştı.
Journal of the American Chemical Society mecmuasında yayımlanan çalışma, atık akışlarının, petrol bazlı plastiklere etraf dostu ve verimli bir alternatif olabileceğini gösteriyor. Her yıl yaklaşık 14 milyar litre üzere muazzam bir kullanılmış yemeklik yağ atığı ortaya çıkıyor ve şimdiye kadar bu yağ, sonlu alanlarda kullanılıyordu. Yeni araştırmayla birlikte bu atık, güçlü bir potansiyele sahip bedelli bir hammadde haline geliyor.
Yağ molekülünden polimere dönüşümün sırrı
Araştırmacılar, bu polimerleri üretmek için öncelikle yağın kimyasal yapısını çözdü. Yağın ana bileşenleri olan yağ asidi zincirlerini ve gliserol moleküllerini kimyasal tepkilerle parçaladılar. Daha sonra, elde edilen alkol ve ester moleküllerini çeşitli formlarda birleştirerek yeni bir polyester plastik ailesini sentezlediler.
Bu yeni polimerler, erime noktaları ve kristal yapıları açısından yaygın ambalajlarda kullanılan düşük yoğunluklu polietilene (LDPE) misal özellikler gösteriyor. Lakin oksijen atomları sayesinde güçlü bağlar oluşturarak yapışkanlıkta LDPE’den ayrılıyor.
Yapışma gücü testini geçti
Araştırma grubu, yeni polimerin yapışma direncini test etmek için iki paslanmaz çelik plakayı bu yapıştırıcıyla birleştirdi. Sonuçlar inanılmazdı: Yapıştırılan plakalar, 123 kilograma kadar tartıya güçlü kaldı. Hatta, bu yapıştırılmış çelik modülleri kullanarak hafif yokuş üst bir eğimde dört kapılı bir sedan arabası bile çekmeyi başardılar. Bu dayanıklılık, bu polimerleri ticari olarak mevcut yapıştırıcılarla eşit yahut daha güçlü kılıyor.
Bu güçlü yapışma ve dayanıklılık özellikleri, yeni polyesterleri ambalaj, otomotiv bileşenleri, tıbbi aygıtlar ve elektronik üzere kritik alanlarda kullanılacak laminatlar ve yapıştırıcılar için ülkü bir aday yapıyor.
Yeni plastiğin kolaylıkla geri dönüştürülebilmesi, en değerli çevresel avantajı olarak görülüyor. Sentezlenen polyesterler, orjinal bileşenlerine ayrıştırılabiliyor ve bu bileşenlerden tekrar plastik üretilebiliyor. Ayrıyeten, yapılan testler, birden fazla geri dönüşüm döngüsünün plastiklerin özelliklerini neredeyse hiç etkilemediğini gösteriyor. Bunun yanı sıra birtakım polimerler, yaygın olarak kullanılan yüksek yoğunluklu polietilen ve polipropilen üzere öbür plastiklerle birlikte de geri dönüştürülebiliyor.
