Akıllı telefonlardan elektrikli araçlara kadar çağdaş ömrün her anı bataryaların sağladığı güce dayanıyor. Lakin mevcut lityum-iyon teknolojisinin en büyük zayıflığı, hepimizin bildiği hudutlu kullanım ömrü. Şarj döngüleri arttıkça performans kaybeden ve bizi prize bağımlı hale getiren bu sisteme karşı, Çinli bir şirket hayli argümanlı bir projeyle gündeme geldi.
BetaVolt firması, 50 yıl boyunca şarj edilmeden çalışabilen nükleer bataryasıyla güç dünyasında yeni bir devir başlatmayı hedefliyor. Madeni para büyüklüğündeki bu aygıt, masalsı bir vaat üzere görünse de ardında somut bir fizikî gerçeklik yatıyor.
BV100 olarak isimlendirilen bu mikro batarya, güç kaynağı olarak radyoaktif nikel-63 izotopunu kullanıyor. Sistemin çalışma prensibi aslında temel bir mantığa dayanıyor: Radyoaktif elementlerin onlarca yıl süren doğal bozunma sürecinden açığa çıkan enerjiyi elektrik akımına dönüştürmek. BetaVolt’un geliştirdiği bu modelde, nikel-63 çekirdeğinden yayılan beta parçacıkları elmas yarı iletkenler tarafından emiliyor ve bu süreçten elde edilen elektronlar direkt elektrik gücüne dönüşüyor. Şirket, seri üretim hazırlıklarını sürdürürken bu teknolojinin canlılar için rastgele bir radyasyon tehdidi oluşturmadığını da bilhassa belirtiyor.
Akıllı telefonlar için tahlil mü?
BetaVolt’un bu projesi birinci duyurulduğunda, dronların sonsuza dek havada kalabileceği yahut telefonlarımızın asla şarj edilmeyeceği üzere heyecan verici senaryolar konuşulmaya başlandı. Ama uzmanlar, bu noktada değerli bir ikazda bulunuyor. Sorun bataryanın ne kadar müddet dayandığı değil, ne kadar güç üretebildiğiyle ilgili. BV100 modeli şu haliyle yalnızca 100 mikrowat güç üretebiliyor. Bu ölçü bir kalp pili yahut kolay bir kablosuz sensör için kâfi gelse de bir akıllı telefonu çalıştırmanın yanına bile yaklaşamıyor. Kıyaslama yapmak gerekirse; ağır bir manzaralı görüşme sırasında akıllı telefonlar yaklaşık 4.000 miliwat güç tüketiyor.
“O halde bataryayı büyütelim” fikri de ne yazık ki fizikî pürüzlere takılmış durumda. Bir akıllı telefonun gereksinim duyduğu akımı kesintisiz sağlayabilecek düzeyde bir nükleer batarya üretmek isterseniz, yaklaşık 300 kilogram yükünde nikel-63 kullanmanız lazım. Bu durum, cebimize sığan şık telefonları devasa birer metal kütlesine dönüştüreceği için şimdilik pek uygulanabilir değil.
Yine de BetaVolt’un bu adımı, 1950’lerden beri bilinen nükleer batarya teknolojisini mikro boyuta indirgemesi açısından büyük bir muvaffakiyet kabul ediliyor. Şarj kaygısını büsbütün bitirecek o teknoloji şimdi cebimizde değil lakin bu gelişme bizi o hayale her zamankinden daha çok yaklaştırmış olabilir.
