Beynimizde neler olup bittiğini, en âlâ bilim insanları ve tabipler dahi tam olarak bilemiyor. Zira kafatasının içinde sıkışmış bu organı açıp gözle görmeniz çok sıkıntı, çağdaş tıp aygıtları ile görüntülemek de hiç kolay bir iş değil.

Ama artık bilim insanları, bir canlının beynindeki her hücrenin tek tek görüntülenip haritasının çıkarılabildiği yeni bir düzeye ulaştılar.

Dünyanın dört bir yanından nörobilimcilerin öncülüğünde yürütülen devasa bir proje, beyinde karar alma sürecinin nasıl göründüğüne dair dünyada birinci sefer bir içgörü elde etti. Bu, bir memelide bu boyutta tek hücreli, elektrofizyolojik bir beyin haritasının birinci kere oluşturulması manasına geliyor ve kararların nasıl alındığına dair bildiklerimizi şimdiden sorguluyor.

Araştırma, memleketler arası iş birliğiyle yürütülen International Brain Laboratory (IBL) bünyesinde gerçekleştirildi. IBL’in 22 farklı laboratuvardan topladığı datalarla fare beyninde yarım milyonun üzerinde nörona ilişkin aktivite kaydı elde edildi; bu bilgiler beyin hacminin yüzde 95’ine karşılık gelen 279 başka bölgeyi kapsıyor. Bilim insanları, farelerin bir ekran üzerinde gösterilen ışığı işaret ederek tekerlek çevirdiği karar verme vazifesi sırasında, örneğin “ödülü alma” anında beyinlerin adeta bir Noel ağacı üzere ışıldadığını artık gözleriyle görebildiler.

Hastalıkların tedavisi için yeni umutlar

Beyin aktivite haritası, insan sıhhati açısından da yarar sağlayacak bir gelişme manasına geliyor. Bu teknolojiyi kullanarak bilim insanları beyinde kodlanma biçimindeki farklılıklardan kaynaklandığı düşünülen şizofreni ve otizm üzere durumları daha uygun anlamayı umuyorlar.

Öte yandan, bu çalışma şimdilik fareler üzerinde yapıldığı için, etik nedenlerle insan beynine uygulanması kolay değil. tıpkı çalışmaların insan beyni üzerinde yapılması gerekiyor, lakin insan beyni, fare beyninden onlarca kat büyük ve şimdi bu haritayı çıkarmak kolay değil.

Ancak en azından artık insan beyni üzerinde çalışmaya başlarken makul bir başlangıç ​​noktasına sahibiz. insan beynindeki her hücrenin tek tek haritalanabildiği düzeye de yakında ulaşmamız kaçınılmaz üzere görünüyor.