1. Anasayfa
  2. Teknoloji
  3. Büyük hesap yanlışı: Deniz düzeyi yıllardır yanlış ölçülmüş

Büyük hesap yanlışı: Deniz düzeyi yıllardır yanlış ölçülmüş

admin admin -

- 4 dk okuma süresi
6 0

Dünya genelinde deniz düzeylerinin tesirlerine dair yapılan neredeyse tüm araştırmaların, günümüzdeki deniz düzeyinin gerçekte olduğundan daha düşük olduğunu varsaydığı ortaya çıktı. Bilim insanları bu durumu “metodolojik kör nokta” olarak tanımlıyor. Bu nedenle kıyı taşkınları ve erozyonun beklenenden daha erken gerçekleşmesi olası.

Hollanda’daki Wageningen Üniversitesi’nden Katharina Seeger ve Philip Minderhoud, kıyı bölgelerinin kırılganlığı üzerine yapılmış 385 hakemli araştırmayı tahlil etti. İncelemeye nazaran çalışmaların yüzde 90’ı deniz düzeyini etkileyen okyanus akıntıları, gelgitler, sıcaklık, tuzluluk ve rüzgar üzere faktörleri hesaba katmadı. Bu eksiklik nedeniyle kıyıdaki su düzeyinin ortalama 24 ile 27 santimetre ortasında olduğundan düşük hesaplandığı belirlendi.

Bu fark düzeltildiğinde, 2100 yılına kadar konutları sular altında kalabilecek insanların sayısı yüzde 68’e kadar artabilir. Bu da yaklaşık 132 milyon ek insanın risk altında olduğu manasına geliyor. Bu bireylerin büyük kısmı Güneydoğu Asya ve Okyanusya’da yaşıyor. Bu bölgelerde deniz düzeyinin ortalama olarak evvelki varsayımlardan yaklaşık 1 metre daha yüksek olduğu, birtakım bölgelerde ise farkın birkaç metreye ulaştığı belirtiliyor.

Tahminler hakikat lakin tesirler daha erken gelebilir

Yüzyılın sonuna kadar deniz düzeyinin 1 metreye kadar yükselebileceğini öngören projeksiyonların hâlâ geçerli olduğu belirtiliyor. Lakin bu artışın sonuçlarını inceleyen çalışmalar başlangıç datalarını olduğundan düşük aldığı için, kelam konusu tesirlerin iddia edilenden daha erken ortaya çıkması bekleniyor.

İncelenen araştırmaların 46’sı, global ısınmanın tesirlerine dair en kapsamlı değerlendirmelerden biri olan Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’nin son raporlarında da referans olarak kullanılmıştı. Bu raporlar deniz düzeyi yükselmesi dahil olmak üzere iklim değişikliğinin tesirleri konusunda en yetkili bilimsel değerlendirmeler ortasında kabul ediliyor.

Dünya’nın formu ve okyanus dinamikleri hesapları zorlaştırıyor

Dünya, dönüşü nedeniyle ekvator bölgesinde yavaşça şişkin bir hale sahip. Ayrıyeten gezegenin mantosundaki daha ağır bölgeler, üzerlerindeki suya daha güçlü bir kütle çekim tesiri uyguluyor. Bu nedenle belli bir noktanın yüksekliğini hesaplamak için “geoit” ismi verilen bir bilgisayar modeline muhtaçlık duyuluyor. Geoit, dünya genelindeki ortalama deniz düzeyini temsil eden sistemsiz bir hal olarak tanımlanıyor.

Ancak gerçek deniz düzeyi birtakım bölgelerde geoide nazaran birkaç metre daha yüksek olabiliyor. Bunun nedeni rüzgarların yahut akıntıların suyu muhakkak bölgelerde biriktirmesi ya da sıcaklık artışının suyun genleşmesine yol açması. Bunun yanında kıyı şeritleri de vakitle değişebiliyor. Irmakların taşıdığı tortular kıyıları yükseltebilirken, kentlerin yer altı suyunu çekmesi kara yüzeyinin aşağı yanlışsız çökmesine neden olabiliyor.

Araştırmacıların büyük çoğunluğu kıyıdaki kara ve su düzeylerini belirlemek için uydu ölçümlerini geoitle karşılaştırmak yerine, direkt düzeltilmemiş geoit deniz düzeyi verisini kullandı. Hesaplama yapan araştırmaların bir kısmı ise kara ve deniz yüksekliklerini farklı geoit modelleriyle belirlediği için sonuçları kusurlu çıktı. İncelenen çalışmaların yüzde 1’inden daha azı, araştırdıkları kıyı bölgeleri için yanlışsız aktüel deniz düzeyini belirleyebildi.

Kaynak : Chip

İlgili Yazılar

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir