Romanya’nın derinliklerindeki karanlık bir mağaradan gelen son haberler, bilim dünyasında tasayla karışık bir şaşkınlık yarattı. Scarisoara Buz Mağarası’nda çalışma yürüten araştırmacılar, 5 bin yıldır donmuş halde bekleyen antik bir bakteri cinsiyle karşılaştı.

Ancak asıl korkutan, bu mikroorganizmanın yaşı değil; çağdaş tıbbın şimdi üretilmediği bir çağda donmuş olmasına karşın, günümüzdeki en güçlü ilaçlara karşı gösterdiği inanılmaz direnç. Bilim insanları, buzun altından çıkan bu antik konuğun, çağdaş tıbbın elindeki en büyük kozları bile geçersiz kılabileceğini fark etti.

Romanya Akademisi uzmanları, mağaranın “Büyük Salon” bölgesinden yaklaşık 13 bin yıllık bir geçmişi temsil eden 25 metrelik devasa bir buz çekirdeği çıkardı. Bu buz kütlesinin içinden “Psychrobacter SC65A.3” ismi verilen bir bakteri tipini ayırmayı başaran takım, laboratuvar sonuçlarını görünce büyük bir şok yaşadı. Bu antik bakteri; veremden ağır enfeksiyonlara kadar pek çok hastalığın tedavisinde kritik rol oynayan 10 farklı antibiyotik kümesine karşı tam bağışıklık kazanmıştı. Binlerce yıldır dünyadan kopuk yaşayan bir canlının, çağdaş ilaçlara bu kadar hazırlıklı olması tıp dünyasını derin bir sessizliğe gömdü.

Genetik haritadaki bilinmeyen şifreler

Dr. Cristina Purcarea başkanlığındaki takım, bakterinin genetik şifresini çözdüğünde dirençle ilişkili 100’den fazla gen buldu. Üstelik bu harika mikrobun bünyesinde, öteki bakteri ve virüsleri yok edebilecek kapasitede 11 farklı genin yanı sıra, fonksiyonu şimdi çözülememiş 600 civarı gen daha yer alıyor. Uzmanlar, bu organizmanın hayatta kalmak için şimdi keşfedilmemiş biyolojik teknikler kullandığı görüşünde birleşti. Bakterinin çağdaş dünyaya hiç uğramadan bu savunma düzeneklerini nasıl geliştirdiği ise büyük bir gizem olarak kalmaya devam ediyor.

Küresel sıcaklıklar yükseldikçe, bu tıp antik mikropların hapsoldukları buzullardan kurtulup tabiata karışması artık uzak bir ihtimal değil. Dr. Purcarea, bu buzların erimesi durumunda mikroplardaki direnç genlerinin günümüzdeki bakterilere süratle bulaşabileceği konusunda kritik bir ihtar yapıyor. Bu türlü bir senaryo, halihazırda zorlanan global antibiyotik direncini denetim edilemez bir felakete dönüştürebilir.