Auroralar, Dünya’nın kutuplarına yakın bölgelerde geceleri gökyüzünü yaran, ışıldayan ışık bantları olarak karşımıza çıkıyor ve kimi vakit yay gibisi özel desenler izliyor. Güneş’ten gelen yüklü parçacıklar atmosferimize ulaştığında, gökyüzünde adeta dans eden parlak renkler oluşuyor. Bu tabiat olayı; bantlar, ışınlar, yamalar ve daha birçok farklı biçimde gözlemlenebiliyor.

Auroraların desenleri nasıl oluşuyor?

Auroraların neden bu kadar sistemli ve estetik desenler oluşturduğu uzun müddettir tam olarak anlaşılamamıştı. Lakin araştırmacılar, aurora yayları olarak bilinen bu özel yapıların ardındaki güç kaynağını bulduklarını söylüyor.

Nature Communications mecmuasında yayımlanan yeni bir çalışmada bilim insanları, atmosferimizdeki yüklü parçacıkların nasıl güç kazandığını detaylı biçimde anlatıyor. Araştırmaya nazaran bu süreçte Alfvén dalgaları ismi verilen özel bir plazma dalgası kilit rol oynuyor. Bu dalgalar, Dünya’nın manyetik alan çizgileri boyunca hareket ediyor ve adeta bir uzay pili üzere çalışıyor.

Uzaydaki pil tesiri ve ışık yayları

NASA’ya nazaran Alfvén dalgaları tarafından hızlandırılan elektronlar, atmosferdeki atomlara çarptığında güçlü ışıklar ortaya çıkıyor. Bu etkileşim sonucu, gökyüzünde yükselen ve yay formunda uzanan aurora şeritleri oluşuyor.

Bu keşif, bir manada baht yapıtı gerçekleşti. 2015 yılında bir aurora yayının hem askeri uydular hem de NASA’ya ilişkin uzay araçları tarafından eş vakitli olarak gözlemlenmesi, bilim beşerlerine eşsiz bir data seti sundu. NASA tarafından yapılan açıklamada, bu eşleşmiş müşahedelerin, aurora yayının oluşmasına yardımcı olan uzay şartlarını daha uzun müddet ve farklı açılardan incelemeyi mümkün kıldığı belirtildi.

Güneş’in son aktivite döngüsünün doruğu büyük ölçüde geride kalmış olsa da, uzmanlar 2026 yılında da bol ölçüde aurora gözlemlenmesini bekliyor. Bilhassa kuzey yarımküre için aurora döneminin mart ayına kadar devam edeceği söz ediliyor.