Güneş yüzeyinde, bugüne kadarki en büyük Güneş fırtınasını başlatan leke kadar devasa bir küme (AR 4294-4296) ortaya çıktı ve şu an direkt gezegenimize bakıyor. Bu büyük kompleks, önümüzdeki hafta boyunca Dünya’yı maksat alacak üzere görünüyor. Uzmanlar, her ne kadar kutup ışıkları (aurora) ve birtakım teknolojik aksamalar muhtemel olsa da, yeni leke kümesinin ikinci bir Carrington Olayı yaratma ihtimalinin düşük olduğunu belirtiyor.
AR 4294-4296’nın, 1859 yılında kayıtlara geçen en büyük Güneş fırtınası olan “Carrington Olayı”nı doğuran dev leke ile yaklaşık olarak tıpkı büyüklükte olduğu açıklandı. Koyu lekeleri, Carrington lekesinin yüzey alanının yaklaşık yüzde 90’ını kaplıyor. Bu leke kümesi, Güneş’in Dünya’ya bakan tarafına dönmeden önce, NASA’nın Perseverance Mars keşif aracı tarafından Güneş’in uzak yüzeyinde tespit edilmişti.
Güneş lekeleri, manyetik alan çizgileri koptuğunda güçlü radyasyon patlamaları, yani Güneş patlamaları yayma kapasitesine sahip. Bu patlamalar, koronal kütle atımları (CME) denen plazma bulutlarını Dünya’ya fırlatabilir. CME’ler, gezegenimizin manyetik alanında jeomanyetik fırtınalara yol açarak elektronik aygıtları etkileyebilir ve canlı kutup ışıklarının oluşmasını sağlar.
Bu yeni koyu lekeler, “son 10 yılın en büyük güneş lekesi kümelerinden biri” ve en güçlü patlama çeşidi olan X sınıfı patlamalar salma yeteneğine sahip.
Carrington Olayı bugün yaşanırsa…
Carrington Olayı, kestirimi X45 büyüklüğünde bir patlama salmıştı ve günümüzdeki en güçlü patlamaların bile kat kat üzerinde bir güce sahipti. Şayet günümüzde bu güçte bir patlama olursa, yörüngedeki uyduların ve elektrik şebekelerinin ziyan görmesiyle toplam hasarın 1 trilyon doları aşabileceği iddia ediliyor.
Ancak uzmanlar, leke boyutunun her şey olmadığını belirtiyor. Bir lekenin patlama potansiyeli, birebir vakitte manyetik alanının yapılandırmasına bağlı. AR 4294-4296’nın manyetik alanları karmaşık olsa ve uzak tarafta bir X sınıfı patlama hür bırakmış olsa da, uzmanlar, yakın gelecekte Carrington Olayı ile muadil bir üstün fırtınanın olacağına dair net bir işaret görmediklerini söylüyor.
Bilim insanları, gelecekteki aktiviteleri belirlemek için bu dev lekenin manyetik alanını yakından takip ediyor. Bu lekenin, boyutundan ötürü tek bir çeşitten fazla hayatta kalması bekleniyor, bu da rastgele bir büyük patlama yaşanmazsa Aralık ayının sonlarında “ikinci tur” için geri dönebileceği manasına geliyor.
Güneş’in son yıllarda faal olması, yaklaşık 11 yıllık Güneş döngüsünün en faal evresi olan Güneş azamisine yaklaşmasından kaynaklanıyor. Bu durum, yakın vakitte yaşanan ve son 21 yılın en güçlüsü olan jeomanyetik fırtınaları tetikledi.
