İngiliz Müzesi’ndeki kayıtlara bakılırsa, bu değişik inanışın kökleri yazılı tarihin başlangıcı sayılan Mezopotamya’ya kadar uzanıyor. Çivi yazılı tabletlerde, ilahlar tarafından yeryüzüne gönderilen “tûltu” isimli bir kurttan bahsediliyor. Bu efsanevi varlığın, insanların ağzındaki yemek artıkları ve kanla beslenmek için diş etlerinin ortasına yerleştiğine inanılıyordu. Kuzey Irak’ta bulunan Yeni Asur devrine ilişkin kil tabletlerde, bu “düşman” kurdun etin ve kemiğin ortasından sızarak nasıl bir istila başlattığına dair dramatik tabirler yer alıyor. Hatta kimi metinlerde kurdun incir ve kayısı üzere meyveleri reddedip, direkt diş etinin kanını emmek için pazarlık yaptığına dair ürpertici diyaloglar anlatılıyor.
Kültürden kültüre değişen kurt tasvirleri
Diş kurdu efsanesi yalnızca Mezopotamya ile sonlu kalmadı; Dünya’nın dört bir yanındaki farklı kültürlerde de kendine yer buldu. Değişik olan ise, her toplumun bu kurdu kendi hayal gücüne nazaran farklı bir biçimde tasvir etmesiydi. Örneğin İngiltere’de yaşayanlar bu canlıyı küçük birer yılana benzetirken, Almanya’da beşerler ağızlarının kırmızı, mavi ve gri renkli “zanewurms” denilen kurtlarla dolu olduğunu düşünüyordu. Ortak inanış ise bu kurtların diş çürümeye başladığında ortaya çıktığı, lakin dış dünyayla temas ettikleri an öldükleri istikametindeydi. Aslında bu, olmayan bir canlı için uydurulmuş dahice bir kurguydu. Zira iltihaplı bir dişi açtığınızda karşılaştığınız o yumuşak doku ve irin kalıntıları, nitekim de ölmüş bir kurdun modüllerine benziyordu.
Aydınlanma Çağı ile birlikte tıp dünyası bu efsaneye olan itimadını yitirmeye başladı. 16. ve 17. yüzyıllarda bilimsel yaklaşımlar ön plana çıksa da, diş kurdu fikri çağdaş periyoda kadar halk ortasında yaşamaya devam etti. Bugün, diş ağrılarının ve çürüklerin asıl sorumlusu gözle görülmeyen mikrobiyal canlılar olduğunu biliyoruz. Her ne kadar insan bedeninde uzun yıllar yaşayabilen kimi parazit tipleri bulunsa da, ağız içinde bir kurt istilası yaşanması tıbben son derece az görülen bir durum haline geldi.
Yine de tarihin tozlu sayfaları şaşırtmaya devam ediyor. Örneğin bilim insanları, 20 bin yıl öncesine ilişkin fosillerde diş kovuklarına yumurta bırakan arıların izine rastladı. Neyse ki günümüzde çağdaş diş hekimliği sayesinde dişlerimizde bir “kurt” aramıyoruz; lakin atalarımızın bu fecî ağrıları manalandırmak için kurduğu o karanlık masallar, tıp tarihinin en enteresan kısımlarından biri olarak kalmaya devam ediyor.
