Dişçi koltuğuna oturmaktan çekiniyorsanız yalnız değilsiniz. Hatta diş tabibi dehşetinin, yani odontofobinin resmi bir ismi var ve bu durum, insanların ağız hijyenlerini müdafaalarını engellediği için gerçek bir sorun yaratıyor. Japonya’dan bir diş tabibi, insanların odontofobisini hafifletmek için bu kaygının en büyük tetikleyicilerinden biri olan rahatsız edici matkap sesine el attı.
Osaka Üniversitesi Diş Hekimliği Enstitüsü’nden diş tabibi Tomomi Yamada ve meslektaşları, dental matkapların aerodinamiğini ve farklı yaş kümelerindeki insanların matkapların tiz vızıltı sesini nasıl algıladığını araştırarak, yüksek performansını korurken sesi azaltacak yeni bir matkap tasarlamayı amaçlıyor.
Ses kalitesini düzgünleştirmek neden susturmaktan daha kıymetli?
Yamada, başlangıçta dental gereçler üzerine araştırma yaparken, neredeyse hiç kimsenin bu ses problemini bilimsel olarak ele almadığını fark ettiğini söylüyor. Yamada ve grubu, matkap sesini bilimsel bir çerçevede incelemek için aerodinamik akustiği (hava akışının neden olduğu sesi inceleyen bilim dalı) kullandı.
Araştırmacılar, gürültü yaratmak için sıkıştırılmış havayla çalışan ve dakikada yaklaşık 320.000 bölüm suratında dönen matkabın etrafındaki ve içindeki hava hareketini görselleştirmek ve incelemek için bir muhteşem bilgisayar kullanarak geniş ölçekli aeroakustik simülasyonlar yaptı.
Yamada, yaptıkları araştırmanın, matkabı yalnızca daha sessiz yapmanın sesi daha az rahatsız edici hale getirmeye yetmediğini gösterdiğini belirtiyor. Yamada’ya nazaran, aletin ses kalitesini güzelleştirmek, sesi kaldırmaktan çok daha kıymetli oluyor.
Çocuklar sesi nitekim farklı duyuyor
Yamada ve meslektaşları, dental matkabın sesinin çocuk ve yetişkinler üzerindeki ruhsal tesirini de inceledi. Matkabın vızıltı sesi neredeyse 20 kilohertz’e kadar ulaşabiliyor. Araştırmacılar, genç bireylerin bu sesi yetişkinlere nazaran daha yüksek ve çok daha nahoş algıladığını ortaya çıkardı.
Yamada bu durumu, “Çocukların dişçi seslerine yönelik korkusu sadece ruhsal değil, birebir vakitte fizyolojik nitelikte” diye açıklıyor. Yani, çocuklar bu sesleri nitekim farklı duyuyorlar, bu nedenle diş tedavisinden duydukları dehşet yalnızca hayal gücü değil, gerçek bir duyusal reaksiyon haline geliyor. Bu da, çocukların dişçi ziyaretlerinden kaçınma gayretlerinin yersiz olmadığını gösteriyor.
Bu bağlamda grup, performansı tehlikeye atmadan gürültüyü azaltmak için matkabın bıçak geometrisini ve egzoz çıkışını düzgünleştirmeye çalışıyor. Fakat sanayinin bu yeni matkapları benimsemesi için, performanstan ödün vermeden güvenlik ve ses ortasında yanlışsız dengeyi kurmaları gerekiyor, zira yalnızca sessiz olan bir matkap tesirli olmayabilir.
Yamada, ileriye dönük olarak dişçilik ekipmanı üreticileriyle iş birliği yapmayı ve gerekli yasal düzenleme ve dayanıklılık testlerini tamamladıktan sonra ticarileşme yolunda ilerlemeyi umuyor.
