Deniz ortasında haftalarca süren belirsizlik, sonunda bir limanda noktalandı lakin geride bıraktığı soru işaretleri dünyayı teyakkuza geçirmeye yetti. Arjantin’den hareket eden MV Hondius isimli yolcu gemisi, içinde patlak veren hantavirüs hadiseleri yüzünden global sıhhat otoritelerinin radarındaydı.
Yerel idarecilerin tüm itiraz seslerine karşın gemi, takvimler 10 Mayıs’ı gösterdiğinde Tenerife limanına yanaşmayı başardı. İspanya’nın attığı bu insani adım, tahminen de gemideki pek çok insan için hayati bir dönüm noktası oldu. Karaya ayak basan yolcuların çok büyük bir kısmı, ülkelerine döner dönmez çabucak karantina altına alındı.
Yaşananlar akıllara çabucak eski büyük salgınları getirse de Dünya Sıhhat Örgütü DSÖ yüreklere su serpecek açıklamalar yapmayı ihmal etmedi. DSÖ Yöneticisi Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tenerife sakinlerine hitaben kaleme aldığı mektupta, mevcut risk düzeyinin son derece düşük olduğunu açıkça belirtti. Korkulanın tersine, global bir kapanma ya da kitlesel kayıpların yaşanma ihtimali masada görünmüyor. Lakin yeniden de hükümetlerin her ihtimale karşı tetikte kalması isteniyor. Örgüt, paniğe yol açmayacak hassas bir dengeyi korumak ismine ağır efor harcıyor.
Sürecin takip edilmesini zorlaştıran en büyük etken, virüsün biyolojik yapısında gizli. Andes tipi hantavirüs olarak isimlendirilen bu varyant, alışılmışın dışında bir seyir izliyor. Olağanda bu virüsün yalnızca kemirgen canlılardan insanlara geçtiği bilinir. Ama bu özel tıp, insandan beşere bulaşabilme yeteneğiyle öne çıkıyor.
Tabi bu geçiş, virüsün havada serbestçe uçuştuğu manasına gelmiyor. İnsanların çok uzun müddet, havalandırması yetersiz ve dar alanlarda yan yana kalması bu bulaşmanın temel koşulu. Aslında birinci vefat olayının üzerinden bir aydan fazla vakit geçmesine karşın salgının kapalı gemi ortamında bile yavaş ilerlemesi, bu tezi kuvvetlendiriyor. Şu ana kadar laboratuvarda doğrulanmış sekiz olay mevcut ve maalesef bu bireylerden üçü ömrünü yitirdi. Şu an yapay akciğer ve kan bypass dayanak ünitesine bağlı olan bir Fransız yolcunun tedavisi ise kritik biçimde sürüyor.
Karantina mühletleri uzatıldı, diplomasi çıkmaza girdi
Hastalığın sinsi yapısı, ülkeleri olağandan daha katı önlemler almaya zorlamış durumda. Virüsün insan bedenindeki kuluçka mühleti tam 42 günü bulabiliyor. DSÖ bu yüzden tüm yolcuların titizlikle izlenmesini tavsiye etti.
Birçok devlet ise işi bahta bırakmayarak vatandaşlarına tam 45 günlük bir karantina mühleti uygulamaya başladı. Önümüzdeki haftalarda yeni belirtiler gösteren bireylerin çıkması, bu uzun mühlet nedeniyle şaşırtan olmayacak.
Madalyonun öbür yüzünde ise memleketler arası münasebetlerdeki tıkanıklık var. Geminin kalkış noktası olan Arjantin, geçtiğimiz yıl DSÖ üyeliğinden ayrılmıştı. Bu ayrılık kararı, lokal sıhhat grupları ile dünya örgütü ortasındaki bilgi trafiğinin neredeyse durma noktasına gelmesine yol açtı. Yaşanan bu bağlantı kopukluğu, hudutları aşan az hastalıklarla çaba ederken global iştirakin ne kadar büyük bir gereksinim olduğunu dünyaya bir defa daha kanıtladı.
