Birine “en sevdiğin renk ne?” diye sormak, ekseriyetle sohbeti başlatmak için seçilen zararsız bir soru. Lakin bu kolay tercih, düşündüğünüzden çok daha fazlasını ortaya koyuyor olabilir. Son araştırmalar, renk tercihinin yalnızca şahsî zevkleri değil, tıpkı vakitte bireyin ilişkin olduğu jenerasyonla ilgili kıymetleri ve yaşadığı periyodun kültürel yansımalarını da içinde barındırdığını gösteriyor.
EDHEC Business School’dan pazarlama profesörü Sabine Ruaud ve Paris Üniversitesi’nden araştırmacı Rose K. Bideaux, jenerasyonların renk tercihlerini inceledikleri çalışmada değişik sonuçlara ulaştı. Araştırmalarına nazaran, favori renklerimiz; büyüdüğümüz periyot, maruz kaldığımız kültürel tesirler ve toplumsal değişimlerle şekilleniyor.
Örneğin, kahverengi tonlarına yönelen bireylerin büyük kısmı “baby boomer” nesline, yani 1945 ile 1965 ortasında doğanlara ilişkin. Bu jenerasyonun renk paleti daha sade ve klâsik çizgiler taşıyor. Pastel ve nötr renkler öne çıkarken, tabiata duyulan yakınlık da yeşil, pas kırmızısı ve toprak tonları üzere doğal renklerin tercih edilmesinde tesirli olmuş.
Milenyum kuşağı (1980’lerin başından 1990’ların ortasına kadar doğanlar) ise daha farklı bir renk kodlamasına sahip. Bu periyodun simge renklerinden biri olan “milenyum pembesi”, sırf bir estetik tercih değil; tıpkı vakitte toplumsal cinsiyet kalıplarına meydan okuyan bir sembol olarak öne çıkıyor. Bu yumuşak pastel ton, 2010’lu yıllarda bilhassa kentli ve yaratıcı gençler ortasında yaygınlaştı ve iyimserliğin, duygusal hafifliğin bir tabirine dönüştü.
1995 ile 2010 ortasında doğan Z kuşağı ise daha canlı ve dikkat alımlı renklerle kendini tabir ediyor. Sarı, bu kuşağın en çok benimsediği tonlardan biri olurken, mor da yakın takipte. Lakin son yıllarda bilhassa limon yeşili büyük bir çıkış yaptı. Bu tercihin ardında pop kültürün tesiri de büyük. Örneğin, İngiliz sanatçı Charli XCX’in 2024 yılında ön plana çıkardığı “brat green” isimli parlak yeşil ton, hem estetik bir tercih hem de bir cins asi duruşun simgesi haline geldi. Birebir vakitte yeşil, ekolojik farkındalık ve etraf hareketlerinin de güçlü bir rengi olarak kabul görüyor.
En genç nesil olan Alfa kuşağı (2010 sonrası doğanlar) ise şimdi küçük yaşta olmalarına karşın renk seçimleriyle dikkat çekiyor. Bu çocuklar, bir yandan doğallığı çağrıştıran huzurlu renklerden hoşlanıyor; öteki yandan ise erken yaşta içine doğdukları dijital dünyanın tesiriyle parlak, yapay ve yüksek doygunluktaki renklere yöneliyorlar. Yani seçimleri, hem ekran ışıklarının cazibesiyle hem de tabiata duyulan sezgisel yakınlıkla şekilleniyor.
Araştırmayı yürüten Ruaud ve Bideaux, renk tercihlerinin nesillere dair ipuçları sunduğunu kabul etmekle birlikte, bu bulguların kesin kurallar olarak değerlendirilmemesi gerektiğini de bilhassa vurguluyor. Renklerin sabit olmadığını, vakitle dönüşüp yeni manalar kazandığını belirtiyorlar. Tıpkı moda üzere, renkler de dönemsel olarak geri dönebiliyor ve her kuşakta farklı hisleri temsil edebiliyor.
