Evrenin en gizemli sakinleri olan kara deliklerin sonsuza dek varlığını sürdürdüğünü düşünebilirsiniz. Lakin teorik fizik dünyasının en güçlü varsayımları bize değişik bir kıssa anlatarak, kara deliklerin de öldüğünü söylüyor.
Ünlü fizikçi Stephen Hawking’in ismiyle anılan “Hawking Radyasyonu” nedeniyle bu devasa yapılar vakitle buharlaşıp yok oluyor. Bilinen en küçük kara deliğin bile buharlaşması cihanın yaşından çok daha uzun sürdüğü için, bugüne kadar bir kara deliğin vefatına şahitlik etmemizin imkansız olduğu sanılıyordu. Ancak bilim dünyasında yeni yankılanan bir argüman, bu “imkansız” sonu çoktan görmüş olabileceğimizi savunuyor.
Massachusetts Amherst Üniversitesi’nden bir küme araştırmacı, tarihin en enerjik nötrinosu olan “KM3-230213A” kodlu parçacığın, aslında bir kara deliğin intihar çığlığı olduğunu öne sürüyor. Bu parçacık, evvelki rekorun tam 35 katı güce sahip ve Dünya’daki en gelişmiş laboratuvar olan Büyük Hadron Çarpıştırıcısı‘ndaki çarpışmalardan 100 bin kat daha enerjik. Böylesine devasa bir güç paketini neyin fırlattığı sorusunun karşılığı ise bizi kozmosun birinci anlarına, yani Büyük Patlama’nın çabucak sonrasına götürüyor. Bilim insanları, bu olayın “ilksel kara delik” (PBH) denilen ve kainatın başlangıcında oluşmuş çok küçük kütleli yapılarla ilgili olduğunu düşünüyor.
Karanlık husus ve şiddetli patlamalar
İlksel kara deliklerin sıradan yıldızlardan farkı, minik kütleleri nedeniyle Hawking radyasyonunu çok daha süratli yaymaları. Bir kara delik hafifledikçe ısınıyor, ısındıkça daha fazla radyasyon yayıyor ve bu süreç en sonunda şiddetli bir patlamayla noktalanıyor. Araştırmacılardan Andrea Thamm, bu süreci “teleskoplarımızın yakalayabileceği bir kaçış süreci” olarak tanımlıyor. Lakin burada garip bir durum var: Bu devasa patlama sonucu ortaya çıkan nötrino, yalnızca KM3NeT deneyi tarafından yakalandı ve Antarktika’daki ünlü IceCube gözlemevi ise hiçbir şey görmedi. Bilim grubu, bu tutarsızlığı açıklamak için kara deliklerin “karanlık yük” ismini verdikleri, standart modellerde yer almayan özel bir niteliğe sahip olduğunu tez ediyor.
Karanlık unsur gizemini de işin içine katan takım, bu özel kara deliklerin kozmostaki eksik unsur ölçüsünü açıklayabileceğine inanıyor. Michael Baker ve grubunun kurduğu model, karanlık yük taşıyan ilksel kara deliklerin kainatın görünmeyen kısmının büyük bir kısmını oluşturduğunu savunuyor. Şayet bu hipotez kanıtlanırsa, yalnızca Stephen Hawking’in buharlaşma teorisi deneysel olarak doğrulanmakla kalmayacak, birebir vakitte çağdaş fiziğin en büyük bilmecesi olan karanlık unsurun ne olduğu da nihayet anlaşılacak.
Şimdilik bu fikirler yalnızca güçlü birer teori olsa da, KM3-230213A üzere “açıklanamayan” bir gücün varlığı, bizi yeni bir cihan anlayışının eşiğine kadar getirmiş durumda.
