Geleneksel rüzgar türbinlerini düşündüğümüzde aklımıza çoklukla doruklara ya da deniz ortasına dikilmiş devasa kuleler gelir. Lakin güç dünyasında rotasyon değişiyor; rüzgar türbinleri artık yerden yükselip gökyüzünün binlerce metre üzerinde süzülerek elektrik üretiyor.
Çin merkezli Beijing Linyi Yunchuan Energy Technology firması, “havada asılı rüzgar gücü sistemi” (AWES) olarak isimlendirilen S2000 modeliyle bu alanda dikkat çeken bir denemeye imza attı. Dev bir zeplini andıran bu yapı, rüzgarın çok daha sert ve istikrarlı estiği yüksek irtifalardan faydalanmak için tasarlandı.
S2000, aslında helyumla doldurulmuş yaklaşık 60 metre uzunluğunda ve 40 metre yüksekliğinde devasa bir hava gemisi. Bu gövdenin içine yerleştirilen 12 adet rüzgar türbini, aracın yükseldiği noktalarda daima dönerek güç topluyor. Geçtiğimiz günlerde Sichuan eyaleti üzerinde yapılan testlerde araç, tam 2 bin metre yüksekliğe ulaşmayı başardı. Bu irtifada 385 kilovat-saat elektrik üreterek sistemin çalıştığını kanıtlayan dev zeplin, elde ettiği enerjiyi kendisini yere bağlayan özel bir iletken kablo aracılığıyla direkt şebekeye yahut depolama ünitelerine gönderiyor.
Gökyüzündeki güç santrali: Avantajlar ve zorluklar
Bu teknolojinin tek hedefi daha fazla elektrik üretmek değil, tıpkı vakitte coğrafik pürüzleri de ortadan kaldırmak. Şirketin teknik müdürü Weng Hanke, sistemin bilhassa hudut karakolları yahut şebekeden uzak yerleşim yerleri üzere güç ulaştırmanın sıkıntı olduğu bölgelerde kritik bir rol üstlendiğini söz ediyor. Bilhassa karadaki türbinler için kâfi alanın bulunmadığı yahut açık deniz türbinleri için uygun derinlikte deniz yatağı olmayan bölgelerde bu formül önemli bir alternatif haline gelmiş durumda. Gökyüzündeki rüzgar yoğunluğunun deniz düzeyine nazaran yaklaşık altı kat daha fazla olması, sistemi verimlilik açısından klasik tekniklerin önüne taşıyor.
Tabii ki bu etkileyici projenin önünde aşılması gereken teknik ve güvenlik duvarları da var. Aracı yere bağlayan ve yaklaşık iki kilometreye kadar uzanabilen çelik kablo, sivil ve askeri havacılık trafiği için önemli bir risk teşkil ediyor. Bu nedenle sistemin kurulacağı bölgelerde çok sıkı uçuş izinleri ve hava alanı düzenlemeleri gerekiyor. Bir başka mevzu ise bakım süreçleri. Klasik bir türbinin tersine, bu dev yapıda oluşacak en ufak bir arıza durumunda sistemin büsbütün yere indirilmesi gerekiyor. Bu da hem vakit kaybı hem de işletme maliyetlerinin artması manasına geliyor.
Enerji bölümü, yükseklerdeki kesintisiz rüzgar gücünü kullanma fikrine epey sıcak bakıyor. S2000 modeli şu an için 3 megavatlık toplam kapasitesiyle ticari kullanımın şimdi başında olsa da, rüzgar gücünün artık yalnızca yeryüzüyle hudutlu kalmayacağını kanıtlıyor.
