Hindistan’da yaşayan 35 yaşındaki bir adam, sekiz ay boyunca sol gözündeki kızarıklık, bulanık görme ve rahatsızlık hissiyle yaşadı. Sonunda bir göz kliniğine başvurduğunda, hekimler kısa müddette asıl nedeni buldu: Göz küresinin ardında yavaşça hareket eden bir solucan.
New England Journal of Medicine’de yayımlanan hadise raporuna nazaran, hastanın gözünde kanama, iltihap, genişlemiş ve sabitlenmiş bir gözbebeği vardı. Görme sertliği 20/80’e düşmüştü. Yapılan ayrıntılı muayene, tüm bu sıkıntıların küçük lakin tehlikeli bir parazitten kaynaklandığını ortaya koydu.
Doktorlar, solucanı çıkarmak için pars plana vitrektomi ismi verilen cerrahi formülü uyguladı. Bu süreçte, gözün beyaz kısmında (sklera) küçük kesiler açılarak, içi boş ve emme özelliğine sahip ince bir aygıtla gözün jel kıvamındaki vitröz sıvısının bir kısmı alınıyor ve yerine salin üzere sıvılar ekleniyor.
Bu hadisede cihaz, solucanın kuyruğunu emerek dışarı çekmeyi başardı. Mikroskop altında incelenen parazit, Gnathostoma spinigerum tipine ilişkin bir larvaydı. Soğan biçiminde bir başa, gelişmiş bağırsaklara ve kalın bir dış katmana sahip bu solucan, nadiren de olsa gözleri istila edebiliyor.
Parazitin hayat döngüsü ve yayılma yöntemi
Görüntü A, solucanın çıkarıldığı pars plana vitrektomiyi gösteriyor; İmaj B, solucanı ışık mikroskobu altında göstererek, sefalik ampul, kalın kütikül ve güzel gelişmiş bağırsağa sahip larva evresindeki bir nematodu ortaya çıkarıyor. Kaynak: New England Tıp Dergisi, 2025 G. spinigerum, Hindistan’da bilhassa kedi ve köpek üzere etobur memelilerde yaygın olarak görülen bir parazit. Yetişkin solucanlar bu hayvanların bağırsak duvarlarında tümör gibisi kitleler oluşturuyor, çiftleşiyor ve binlerce yumurta bırakıyor. Yumurtalar dışkı ile atılıyor, tatlı su planktonlarına bulaşıyor, bu planktonlar balık ve amfibiler tarafından yeniyor, akabinde döngü tekrar kediler ve köpeklere dönüyor.
İnsanlar ise az pişmiş balık, tavuk yahut öteki orta konakçılar aracılığıyla bu paraziti alabiliyor. Enfeksiyona gnathostomiasis ismi veriliyor. Birinci etapta mide ve bağırsaklarda hareket eden larvalar ateş, halsizlik, bulantı ve karın ağrısı üzere belirtilere yol açabiliyor. İlerleyen evrede larvalar cilt, akciğer, mesane, kulak, hudut sistemi, beyin ve gözler dahil birçok organa yayılabiliyor.
Hastanın talihi ve tedavi süreci
Vaka raporundaki hastada ne ciltte ne de hudut sisteminde öteki bir belirtiye rastlanmadı. Yapılan beyin, göğüs, karın ve pelvis BT taramaları büsbütün olağandı. Tek sorun gözdeki istilacıydı.
Ameliyatla solucan çıkarıldıktan sonra hastaya hem ağızdan hem de damla formunda kortikosteroid tedavisi verildi. Ayrıyeten anti-paraziter ilaç kullanıldı. Sekiz hafta içinde iltihap büsbütün geçti. Lakin vitrektomi sonrası sık görülen bir komplikasyon olan katarakt geliştiği için görme büsbütün eski haline dönmedi.
