Savaş uçaklarında tehlike anında pilotu üst yanlışsız fırlatan roketli koltuklar, çağdaş havacılığın standart bir modülü. Lakin askeri havacılıkta sürat sonlarının jet motorlarıyla altüst olduğu birinci yıllarda, mühendisler hayatta kalma sorunu karşısında çok daha çılgın yollar denemek zorunda kaldı.
Pervaneli periyotta kokpit kapağını açıp atlamak yeterliyken, ses suratına yaklaşan jetlerdeki muazzam hava basıncı bu sistemi imkansız kılıyordu. İşte bu teknolojik arayış devrinde, üst hakikat fırlatılması imkansız olan, gökyüzünün en ürkütücü tahliye yolu geliştirildi. Havacılık tarihinin bu sıra dışı öyküsünün merkezinde, Douglas F3D Skyknight isimli devasa radar avcısı yer alıyor.
Amerikan Donanması için 1940’ların sonunda tasarlanan F3D Skyknight, periyodunun en gelişmiş radar donanımlarına sahipti. Ancak bu sistem uçak içinde o kadar büyük bir hacim kaplıyordu ki kokpit dizaynında alışılmışın dışına çıkılması gerekti. Mühendisler, art geriye oturma nizamını terk ederek pilot ve radar operatörünü yan yana yerleştirdi. Bu mecburî seçim, acil durumlarda mürettebatı üst fırlatmayı imkansız kılan ölümcül bir risk doğurdu; çünkü yan yana duran iki koltuğun tıpkı anda üst fırlatılması havada çarpışma demekti. Dizayncılar bu krizi çözmek maksadıyla, pilotları gökyüzüne fırlatmak yerine uçağın altından boşluğa bırakacak bir sistemi hayata geçirdi.
İki motorun ortasından gökyüzüne düşmek
Uçağın kokpit kısmının çabucak ardına, direkt gövdenin altına açılan dikey bir metal tünel inşa edildi. Bu kaçış yolu, jetin çift motorunun tam ortasındaki dar koridordan geçerek uçağın karnına ulaşıyordu. Acil durum anında kabindeki basınç düşürülüyor ve yan yana duran koltuklar birbirine hakikat dönerek tünelin girişini özgür bırakıyordu. Süreci aktaran eski savaş pilotu Paul Woodford, birinci mürettebat üyesinin tünel kapağını tekmeleyerek açtığını belirtiyor. Akabinde pilotlar, tüneldeki yatay bir demir bara tutunarak kendilerini uçağın altındaki yüzlerce kilometrelik hava akımına bırakıyordu. Korkutucu görünmesine karşın bu dikey kaydırak, rüzgar direncini kırarak pilotların inançlı bir aralıkta paraşüt açmasını sağladı.
Tarihin bu enteresan tahliye sistemine sahip olan Skyknight, askeri operasyonlar açısından da kritik bir unvanı elinde bulunduruyor. Kore Savaşı yıllarında zifiri karanlıkta bir düşman jetini avlamayı başaran birinci uçak olarak askeri tarih kayıtlarına geçti. Deniz Piyadeleri bünyesinde gece misyonlarına çıkan bu hantal uçaklar, Sovyet üretimi süratli MiG savaş uçaklarına karşı amansız bir uğraş verdi.
O devir düşman sınırında vurulan ya da arıza yaşayan pilotların gerisindeki tek hayatta kalma talihi bu karanlık metal koridordu. 1948 yılında birinci uçuşunu gerçekleştiren Skyknight, günümüzün çağdaş roketli koltuklarının çok uzağında olsa da mühendisliğin çaresizlik anlarında ne kadar sıra dışı tahliller üretebileceğini gösteren tarihi bir örnek olarak havacılık arşivinde duruyor.
