Orta Doğu’da tansiyonun bir defa daha doruğa tırmanmasıyla dünya gözünü İran’ın deniz gücüne çevirdi. 28 Şubat 2026 tarihinde ABD ve İsrail’in başlattığı “Epic Fury” (Destansı Öfke) operasyonu, çatışmaların süratle bölge geneline yayılmasına yol açtı. İran’ın Hürmüz Boğazı etrafındaki stratejik atakları ve müttefik gayelere verdiği karşılık, bölgenin hem askeri hem de ekonomik istikrarlarını sarstı. Güneyde Basra Körfezi, kuzeyde ise Hazar Denizi ile çevrili olan İran, bu pozisyonu sayesinde geniş bir kıyı sınırını denetim altında tutuyor.
İran’ın denizdeki gücü, klasik bir donanma olan İran İslam Cumhuriyeti Donanması (IRIN) ve asimetrik savaş usullerine odaklanan Devrim Muhafızları (IRGC) Deniz Kuvvetleri olmak üzere iki ana koldan oluşuyor. İran’ın elinde Batılı standartlarda devasa ve çağdaş savaş gemileri çok fazla bulunmasa da sahip olduğu araçlar bölgedeki rakipleri için önemli bir tehdit.
Hızlı hücum botları ve denizaltı filosu
2025 yılı bilgilerine dayanan kestirimlere nazaran klasik donanma IRIN, yaklaşık 18 bin 500 çalışanı ve 100’den fazla teknesiyle faaliyet gösteriyor. İhtilal Muhafızları ise yaklaşık 45 küçük savaş gemisinin yanı sıra yüzlerce asimetrik savaş aracıyla bu gücü destekliyor. Toplamda 145’in üzerinde ana savaş gemisi ve binlerce küçük deniz aracı bulunan İran, çatışmalarda çoklukla “sürü saldırısı” taktiğini benimsiyor. Bu formülle, düşman savunma çizgilerini yararak büyük gemileri küçük ancak süratli botlarla kuşatmayı hedefliyor. Ayrıyeten İran, suyun altında sessiz hareket edebilen ve füze fırlatma kapasitesine sahip dizel bir denizaltı filosuna da sahip.
IRIN bünyesinde uçak gemileri üzere devasa yapılar bulunmasa da istihbarat toplama ve füze fırlatma kapasitesi olan üç çağdaş muhrip dikkat çekiyor. Bunların yanında yedi fırkateyn, çok sayıda korvet ve amfibi çıkarma gemisi de envanterde yer alıyor. Lakin 1 Mart 2026 tarihinde ABD cephesinden gelen açıklamalar, bu tablonun değişmiş olabileceğine işaret etti. Donald Trump, toplumsal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, operasyonun birinci evresinde İran’a ilişkin dokuz kıymetli geminin batırıldığını duyurdu. Bu gemilerin çeşidi netleşmese de “büyük ve önemli” olarak tanımlanmaları, ortalarında fırkateyn yahut muhriplerin olabileceği ihtimalini güçlendirdi.
Devrim Muhafızları ve hız teknesi tehdidi
Geleneksel gemilerden fazla daha çevik ve saklı bir yapıya sahip olan İhtilal Muhafızları Deniz Kuvvetleri, asimetrik savaş prosedürlerine büyük yatırımlar yaptı. Elindeki füze botları, vur-kaç taktikleri için özel olarak tasarlandı. Saatte yaklaşık 200 kilometre sürate ulaşabilen yeni jenerasyon hız tekneleri ise filonun en dikkat cazip modüllerinden biri haline geldi. Bu tekneler, gemisavar füzeler ateşleyebiliyor ve çağdaş zırhlı gemiler için bile risk barındırıyor.
İran’ın kendi üretimi olan kamikaze dronlar ve gelişmiş füze sistemlerinin bu küçük teknelere entegre edilmesi, çatışmanın seyrini meçhul kılıyor. İhtilal Muhafızları’nın elinde, sivil gayeli hız teknelerinden dönüştürülmüş ve silahlandırılmış binlerce aracın olduğu varsayım ediliyor. Ayrıyeten son yıllarda envantere eklenen katamaran korvetler, radara yakalanma ihtimali düşük gövde yapılarıyla İran’ın denizdeki zımnilik yeteneğini bir üst düzeye taşıdı. Mevcut çatışmalarda bu araçların ne kadarının hala sağlam olduğu bilinmese de İran’ın bölgedeki askeri varlığı gücünü koruyor.
