Tarih sahnesinden silinen Neandertal ve Denisova üzere eski insan cinslerinin neden yok olduğu, çağdaş insanın ise nasıl hayatta kaldığı sorusu bilim dünyasını uzun vakittir meşgul ediyor. Bu gizemin gerisindeki en büyük etkenlerden biri, gelişmiş vokal irtibat yeteneğimiz olabilir.

Kuşlardan memelilere kadar çok geniş bir canlı ailesinde bulunan “Nova1” isimli gen, insanlarda çok küçük ancak hayati bir farklılık barındırır. İnsan genetiği, bu protein zincirinin 197. konumunda tek bir amino asidi değiştirerek isoleucin yerine valin unsurunu üretir. En yakın tarih öncesi akrabalarımızın yoksun olduğu bu özel mutasyon, Afrika’daki ortak atalarımızda gelişerek baskın hale geldi. Dünyaya yayılan Homo sapiens bu sayede akıcı konuşma maharetini kazandı. Karmaşık lisanlar kuramayan öbür cinsler ise bu genetik donanımdan mahrum oldukları için vakitle yok oldu.

Farelerin ses dünyasında insan geni şoku

Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen sıra dışı bir genetik deney, bu evrimsel kırılmanın boyutlarını net formda gözler önüne seriyor. Rockefeller Üniversitesinden Profesör Robert B. Darnell ve takımı, beşere has bu gen varyantını farelere aktardı. Nature Communications mecmuasında ayrıntıları paylaşılan araştırmanın sonuçları bilim insanlarını şaşırttı.

İnsan geniyle büyüyen minik yavruların, annelerini çağırırken kendi cinslerinden büsbütün farklı ses kalıpları kullandığı görüldü. Projenin mimarlarından Yoko Tajima, bu durumu bilimsel açıdan tam bir şok anı olarak tanımlıyor. Bağlantıyla ilgili RNA bağları direkt etkilenen bu özel fareler, yırtıcı tabiattaki hemcinslerine kıyasla çok daha yüksek perdeden ve değişik ses kombinasyonlarıyla irtibat kurdu.

Kemirgenlerin alfabesi ve yeni aşk şarkıları

Dil araştırmacıları, olağan bebek farelerin anneleriyle bağ kurarken çıkardığı ultrasonik sesleri dört temel harfle (S, D, U ve M) kategorize ediyor. Fakat insan genine sahip fareler, bu klasik alfabeyi büsbütün reddederek yepyeni harfler kullanmaya başladı