Uzay bilimleri dünyası, James Webb Uzay Teleskobu tarafından yapılan yeni bir müşahedeyle büyük bir heyecan yaşıyor. Kozmik Evrim Erken Salınım Bilimi (CEERS) Araştırması kapsamında tespit edilen ve şimdilik gayri resmi olarak “Capotauro” ismi verilen objenin, şimdiye kadar gözlemlenen en eski galaksi olabileceği öne sürülüyor.
Bu harika keşif şimdi bilimsel hakem değerlendirmesinden geçmese de, doğrulanması halinde kozmosun oluşumu ve erken evrelerine dair mevcut bilgilerimizi temelden değiştirebilir. Birinci varsayımlar şayet gerçek çıkarsa, resmi ismiyle CEERS ID U-100588 olarak anılan Capotauro’dan bize ulaşan ışığın, Büyük Patlama’dan sadece 90 milyon yıl sonrasını gösterdiği belirtiliyor. Kainatın yaklaşık 13,8 milyar yıllık tarihinde bu, inanılması güç derecede erken bir periyot demek. Bilinen en uzak galaksi rekorunu elinde tutan MoM-z14‘ün ışığı bile Büyük Patlama’dan 280 milyon yıl sonrasına aitti.
Gökbilimcilerin kainatın tarihini daha somutlaştırmak için kullandığı Kozmik Takvim benzetmesiyle durumu daha uygun anlamak mümkün. Şayet Büyük Patlama, 1 Ocak gece yarısı gerçekleştiyse, MoM-z14 yaklaşık 8 Ocak’ta oluşmuştu. Capotauro ise takvime göre 3 Ocak’ın erken saatlerinde oluşmuş demektir. Bu durum, cihanın birinci protogalaksilerinin bir ortaya gelme sürecinin, bilim insanlarının daha evvel varsayım ettiğinden çok daha süratli gerçekleştiğini gösterebilir.
Aşırı parlaklık ve ihtiyatlı yaklaşım
Capotauro’nun bu kadar erken bir vakitte oluştuğu argümanı, galaksinin tıpkı vakitte inanılmaz derecede parlak olması gerektiğini de beraberinde getiriyor. Bu parlaklık, kelam konusu galaksinin kısa ömrü boyunca elindeki gazı, kozmosta o devirden beri görülmemiş bir verimlilikle yıldızlara dönüştürmüş olması gerektiği manasına geliyor.
Ancak bilim insanları, bilgiler heyecan verici olsa da bu derece büyük bir sav karşısında ihtiyatlı davranıyor ve alternatif açıklamaları da titizlikle değerlendiriyorlar.
Peki, Capotauro’nun mümkün öteki kimlikleri neler olabilir?
Tozlu Galaksi: Obje, bize göründüğünden daha parlak görünmesine neden olan ağır bir toz katmanına sahip, aslında daha yakın bir galaksi olabilir.
Soğuk ve Tekil Obje: Capotauro, Samanyolu Galaksisi’nde serbestçe dolaşan bir gezegen yahut kahverengi cüce (başarısız yıldız) üzere soğuk, tek başına bir cisim de olabilir.
Kara Delik Yıldızı: Bu kadar erken bir devir için savlı bir öteki hipotez ise, objenin etrafı dönen bir hidrojen kozasıyla çevrili kara delik yıldızı olması. Bu kozanın kendine has yapısı, objenin bize çok uzak ve sıkı bir galaksi üzere görünmesine yol açabilir.
JWST’nin son müşahedesi, cihanın birinci anlarına dair temel anlayışımızı sarsma potansiyeli taşıyor. Tekrar de, Capotauro’nun gerçekte ne olduğunu kesin olarak belirlemek için bilim dünyasının ek müşahedeleri ve makalenin bilimsel topluluk tarafından ayrıntılıca incelenmesini beklemesi gerekecek.
