Bilim dünyası, kalbimizi yalnızca dinç tutmanın değil, birebir vakitte biyolojik olarak gençleştirmenin anahtarını bulmuş olabilir. İtalya’nın Pisa kentindeki Sant’Anna İleri Araştırmalar Okulu koordinatörlüğünde yürütülen ve tıp dünyasının itibarlı mecmualarından Science Translational Medicine’da yayımlanan yeni bir araştırma, kalbin yaşlanma suratını denetim eden bâtın bir mekanizmayı gün yüzüne çıkardı.
Araştırmaya nazaran, bedenin en uzun sonu olan “vagus siniri” ile kalp ortasındaki bağın korunması, kalbin yaşlanmasını durduran en kritik faktörlerin başında geliyor. Bilhassa sağ vagus hududu, kalp atış suratından bağımsız olarak kalp hücrelerinin sıhhatini koruyan gerçek bir muhafız misyonu üstleniyor.
Deney tıbbı ile biyomühendisliği harmanlayan bu çok disiplinli çalışma, kalbe giden sinirsel iletim koptuğunda kalbin beklenenden çok daha süratli yaşlandığını kanıtladı. Uzmanlar, vagus hududunun kalple olan temasının bozulmasının, doku hasarı ve erken yaşlanma sürecini tetiklediğini belirtiyor. Lakin grup yalnızca sorunu tespit etmekle kalmadı, tahlil için de ihtilal niteliğinde bir teknoloji geliştirdi. Biorobotik Enstitüsü bünyesinde geliştirilen ve bedende tabiatıyla eriyebilen özel bir “sinir kanalı”, hasar gören vagus sonunun kendi kendine tekrar büyümesini ve kalbe ulaşmasını sağlıyor.
Kalp naklinde ve ameliyatlarda yeni bir dönem
Araştırmanın sonuçları, çağdaş tıbbın kalp hastalıklarına yaklaşımını kökten değiştirecek bir potansiyele sahip. Şimdiye kadar kalp cerrahisi yahut nakil operasyonlarında ekseriyetle mekanik ve yapısal tamiratlara odaklanılıyordu. Lakin bu yeni bilgiler, operasyon sırasında kalbe giden hudut irtibatlarını onarmanın, kalbi uzun vadeli müdafaa stratejisinin merkezine yerleşmesi gerektiğini gösteriyor. Biyomühendislik eseri olan implant edilebilir hudut kanalı, cerrahi müdahale anında kullanılarak sinirsel iletimin tekrar kurulmasına rehberlik ediyor.
Kardiyolog Anar Dushpanova, sağ vagus sonu ile kalp ortasındaki irtibatın kısmen bile olsa geri kazanılmasının, kalbin kasılma gücünü korumak ve yaşlanmaya bağlı form bozukluklarını engellemek için kâfi geldiğini söylüyor. Profesör Vincenzo Lionetti ise bu çalışmanın klinik yaklaşımda büyük bir paradigma değişimine yol açacağını vurguluyor.
Artık tabipler yalnızca kalp yaşlanmasına bağlı komplikasyonları tedavi etmekle yetinmeyecek; cerrahi sırasında sinirsel bağı koruyarak yahut onararak bu sıkıntıların şimdi oluşmadan önüne geçecek. Bu yenilikçi metot, bilhassa kalp nakli bekleyen hastalar ve ağır kalp ameliyatı geçirecek şahıslar için çok daha uzun ve sağlıklı bir ömür vaat ediyor.
