Hava sıcaklıkları düşmeye başlarken, meskenlerini sıcak tutmak isteyenler için epeyce tuhaf görünen bir tavsiye geldi. İngiliz ısıtma uzmanı Mark McShane, konut sahiplerine radyatörlerinin ardına boş cips paketleri yerleştirmesini öneriyor.
McShane’in söylediğine nazaran, süratle durulanıp radyatörün çabucak ardındaki duvara yapıştırıldıklarında bu metalize plastik sinemadan yapılmış paketler, ısıyı odanın merkezine hakikat yansıtarak duvarlardan dışarı kaçmasını engelliyor.
Uzman, bu “basit ancak etkili” hilenin, ısıtmadan en yeterli biçimde yararlanmanın kolay ve uygun maliyetli bir yolu olduğunu sav ediyor. Hatta daha fazla paket kullanıldığında ısınma tesirinin de artacağını savunuyor. Pekala, bu tez sahiden hakikat mu, yoksa yaygın bir kent efsanesi mi?
Bilim insanları uyarıyor: Etkisiz ve tehlikeli bir yöntem
Cambridge Üniversitesi’nden sürdürülebilir etraf araştırmacısı Profesör Ronita Bardhan, bu fikri “yaratıcı bir deneme” olarak nitelendiriyor. Lakin bu deneme, bilimsel prensiplerin konut içi tahlillere uyarlanırken ne kadar kolay yanlış yorumlanabileceğini gösteriyor ve üstelik tehlikeli bile olabilir.
Profesör Bardhan, “Radyatörlerin arkasına cips paketi koyma fikri beni güldürdü” diyor. Radyatörlerin gerisinde yansıtıcı materyaller kullanmanın bilimsel açıdan bir mantığı olsa da, cips paketlerini bu gayeyle kullanmanın hem etkisiz hem de potansiyel olarak inançsız olduğunu belirtiyor.
McShane’in fikri, ısı kaybını sahiden azaltan, ticari olarak satılan folyodan yapılmış radyatör reflektör panellerinden esinleniyor. Profesör Bardhan, araştırmaların, özellikle eski yahut yalıtımı makûs binalarda, bu panellerin mütevazı güç tasarrufları sağlayabileceğini gösterdiğini doğruluyor.
Ancak cips paketlerindeki yansıtıcı kaplama, “termal performans için değil, ışık ve nem muhafazası için tasarlanmış son derece ince bir katman” olduğu için, çok düşük düzeyde bir kızılötesi radyasyonu yansıtma yeteneğine sahip. Ayrıyeten Bardhan, cips paketinin plastiğinin yanıcı olduğunu ve daima ısıya maruz kaldığında deforme olabileceğini yahut zehirli dumanlar çıkarabileceğini, bu yüzden radyatör yakınında tutmanın inançlı olmadığını da vurguluyor.
Tersine tesir de yapabilir
Brunel Üniversitesi Sürdürülebilir Güç Teknolojileri Profesörü Harjit Singh de McShane’in yolunu denemenin pek bir manası olmadığını düşünüyor. Singh, cips paketlerinin ısı kaybını yavaşlatacak kadar kalın olmadığını ve metalin teorik olarak radyasyonu geri yansıtmasına karşın, bu tesirin ihmal edilebilir seviyede kalacağını vurguluyor.
Singh’in belirttiğine nazaran, cip paketlerinin radyatör ile duvar ortasında “doğrudan termal köprü” oluşturarak bu yolun istenilen tesirini bilakis çevirmesi de mümkün olabilir. Öbür bir deyişle, ısı direkt fizikî temas yoluyla duvara iletilerek, hedeflenenin tam karşıtı bir tesir yaratabilir. Bilhassa radyatörün gerisine çok fazla cips poşeti sıkıştırılarak çok kalın bir katman oluşturulması durumunda bu risk daha da artıyor.
Peki ne yapalım? Pencereler ve kapılar etrafındaki boşlukları tıkamak, elde edilen ısıyı odanın içinde yaymak ve kullanılmayan odaların kapılarını kapalı tutmak konutu sıcak tutmanın en âlâ yolları olarak öne çıkıyor. Ayrıyeten perdeleri kapatmak bile, pencerelerden ısı kaybını önleyen tesirli bir bariyer vazifesi görüyor.
Uzmanlar, termostatı tek bir sıcaklığa ayarlayıp, en çok ısıtma gerektiğinde zamanlayıcı kullanarak açıp kapatmanın da güç israfını önlediğini söylüyor. Fakat bu süreçte, pak hava eksikliğinden ötürü pencere etrafında nem birikmesine ve zehirli kara küf oluşmasına karşı dikkatli olunması gerekiyor.
