Tarihin en çok konuşulan bayan figürlerinden biri olan Kleopatra, Milattan Evvel 30 yılında hayatını kaybettiğinde gerisinde binlerce yıllık bir gizem bıraktı. Roma İmparatorluğu’nun yükselişi karşısında tutunamayan ve Aktium Savaşı’ndaki yenilginin akabinde köşeye sıkışan kraliçenin sonu, ekseriyetle dramatik bir intihar öyküsüyle anlatılır.

Filmlere, tablolara ve romanlara ilham veren bu anlatıda, Kleopatra’nın bir sepet dolusu incir ortasına gizlenmiş zehirli bir yılan tarafından ısırıldığı da söylenir. Lakin çağdaş bilim ve tarihçilerin titiz incelemeleri, bu sahnelerin gerçeği ne kadar yansıttığı konusunda büyük kuşkular uyandırıyor.

Kleopatra’nın vefatına dair en tanınan senaryo, onun Roma sokaklarında bir savaş ganimeti üzere sergilenme onursuzluğundan kaçmak için yılanı seçtiği istikametinde. Antik Mısır kültüründe kobranın krallık ve tanrısallık sembolü olması, bu iddiayı manevi bir boyuta taşıyor. Yani bir firavun için yılan tarafından ısırılarak ölmek, aslında ilahi bir mertebeye yükselmek manasına geliyordu. Lakin bu kadar güçlü bir sembolizmin varlığı, öykünün gerçeklikten fazla politik bir ileti tasasıyla kurgulanmış olabileceği ihtimalini güçlendiriyor.

Bilimsel gerçekler yılan teorisini neden yalanlıyor?

Olayın mantıksal boyutuna bakıldığında, 1,5 metreyi bulan bir kobranın bir meyve sepetinde fark edilmeden içeri sokulması fizikî olarak epeyce güç bir durum. Daha da kıymetlisi, biyolojik bilgiler bu öyküdeki can alıcı noktaları yalanlıyor. Bir yılanın tek bir atak seansında üç kişiyi (Kleopatra ve iki hizmetçisi) peş peşe öldürecek ölçüde zehri kusursuzca enjekte etmesi, bilimsel açıdan neredeyse imkansız. Üstelik kobra zehri, anlatılanların bilakis süratli ve sakin bir son sunmaz; bilakis bedende epey sancılı ve yavaş ilerleyen bir süreci başlatır. Tarihi kayıtların “çok kısa müddette gerçekleşen bir ölümden” bahsetmesi, okları yılan ısırığından uzaklaştırıyor.

Günümüzde pek çok uzman, kraliçenin zehirler üzerindeki derin bilgisini kullanarak bitkisel bir karışım hazırladığına inanıyor. Sonuç olarak Elizabeth Taylor’ın ikonik sahneleriyle hafızalarımıza kazınan yılan figürü, muhtemelen tarihin en başarılı halkla bağlantılar çalışmalarından biri olarak kalmaya devam edecek.