Girişimler, keşifler ve teknolojik sıçramalar ne kadar devasa olursa olsun, insanoğlunun başındaki “acaba” sorusu hiçbir vakit tam olarak silinmiyor. NASA’nın Orion kapsülüyle gerçekleştirdiği Artemis II vazifesi, bilim dünyası için Ay seyahatinde yeni bir sayfa açsa da dijital dünyanın tozlu raflarında değişik bir senaryo dönüyor.
Sosyal medya platformlarında süratle yayılan komplo teorileri, tam da beklendiği üzere, astronotların yüz binlerce kilometre öteden yaptığı yayınların aslında bir stüdyo kurgusu olduğunu öne sürüyor. Bilhassa CNN ekranlarına yansıyan birtakım imajlar, fizik kurallarını ve yayın teknolojilerini göz gerisi edenler için adeta bir kuşku ateşine dönüştü.
Ay’ın karanlık yüzü neden karanlık değil?
Tartışmaların fitili, muharrir Naomi Wolf üzere isimlerin Ay’ın art yüzünün nasıl bu kadar aydınlık göründüğünü sorgulamasıyla ateşlendi. Tanınan kültürün “karanlık taraf” olarak etiketlediği bu bölge, aslında isminin tersine zifiri bir karanlığa mahkum değil. Ay, Dünya’ya kilitlenmiş bir yörüngede hareket ettiği için biz daima birebir yüzü görsek de Güneş ışınları Ay’ın her iki tarafını da eşit biçimde besliyor. Artemis II mürettebatı Ay’ın gerisinden geçerken, Dünya’dan görülemeyen o bölge tam da o esnada Güneş tarafından aydınlatılıyordu. NASA, bu parlaklığın kaynağının direkt Güneş olduğunu ve astronotların görüş alanının yaklaşık beşte birinin ışık altında kalacağını vazifeden evvel esasen belirtmişti.
Canlı yayın kazası ve yeşil ekran iddiaları
Şüphecilerin en çok üzerinde durduğu noktalardan biri, yayın sırasında astronotların yanında süzülen küçük oyuncak maskotun üzerinde ansızın beliren yazılar oldu. Birçok kullanıcı, bu durumu “yeşil ekran (green screen) hatası” olarak yorumladı ve tüm çekimlerin bir sinema setinde yapıldığını sav etti. Meğer bu durum, uzaydaki bir teknik arızadan çok Dünya’daki bir yayıncılık teknolojisinden kaynaklanıyordu. Televizyon kanallarının kullandığı grafik katmanlama sistemleri, yayın sırasındaki bir senkron kayması nedeniyle imajdaki objelerin üzerine bindi. Lakin özgün kayıtlarda bulunmayan bu görsel yanılgıyı milyarlarca dolarlık bir projeyi “sahte” ilan etmek için kâfi görenler, her zamanki üzere tekrar var. Ve komplo teorisyenlerinin asla bitmeyeceği de tartışılmaz bir gerçek…
