Parkinson hastalığının erken teşhisi, dünya genelinde büyük bir tıbbi zorluk oluşturuyor. Lakin yapılan yeni bir araştırma, bu hastalığın kokusunun, özel olarak eğitilmiş köpekler tarafından tespit edilebileceğini ortaya koydu.
Bumper isminde bir golden retriever ve Peanut isminde siyah bir Labrador retriever, Parkinson hastalığının kendine has bir kokusu olduğunu ve bu kokunun, hastalık semptomları başlamadan çok evvel tespit edilebileceğini kanıtladı. Araştırmaya nazaran, Parkinson hastalığı olan bireylerin ciltlerinden salgılanan yağlı bir husus olan sebum, hastalığın kokusal izlerini taşıyor. Bumper ve Peanut, bu izleri koklama yetenekleriyle ayırt edebilecek halde eğitildi. Köpeklerin eğitimi yaklaşık bir yıl sürdü ve bu süreç boyunca 205 farklı sebum örneği üzerinde çalıştılar. Eğitim sonunda, her iki köpek de Parkinson hastalığı olan bireylerden alınan örnekler ile sağlıklı bireylerden alınan örnekleri ayırt edebilmeyi başardı.
Deneyin sonunda, Peanut’ın Parkinson hastalığı olan 40 örneğin %80’ini yanlışsız formda tespit ettiği ortaya çıktı. Bumper ise örneklerin %70’inde gerçek tespit yaptı ve sağlıklı örneklerin %90’ında hastalığın olmadığını hakikat bir biçimde belirledi. Araştırma muharrirleri, bu oranların rastlantısal kestirimlerin çok üzerinde olduğunu belirtiyor. Örneğin, mesane kanseri üzere hastalıkları tespit etme oranı %41 civarındayken, bu köpeklerin muvaffakiyet oranı hayli dikkat alımlı.
Çalışmanın başyazarı Claire Guest, Parkinson hastalığı için şimdi erken teşhis koymaya yarayan bir test bulunmadığını vurguluyor. “Parkinson hastalığının belirtileri, hastalık ortaya çıkmadan 20 yıl evvel bile başlamış olabilir. Vaktinde bir teşhis, tedaviye erken başlanmasını sağlayarak hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilir ve semptomların şiddetini azaltabilir” diyen Guest, bu yeni teknikle erken teşhis imkanlarının artabileceğini söz etti. Ayrıyeten, “Köpekler hastalıkları yüksek doğrulukla tespit edebiliyor ve bu bir sefer daha kanıtlandı” biçiminde konuştu.
Ancak, bu muvaffakiyet her köpek için geçerli değil. Başlangıçta eğitime alınan 10 köpekten yalnızca 5’i potansiyel yetenekler gösterdi. Bu beş köpekten üçü eğitimi tamamlayamayarak testlere katılamadı. Yalnızca Bumper ve Peanut başarılı bir formda eğitimi tamamlayarak final testlerine girebildi. Bu durum, her köpeğin tıpkı başarıyı gösteremeyeceğini gösteriyor.
Araştırmacılar, köpeklerin direkt bir teşhis aracı olarak kullanılmasını beklemediklerini, lakin uygun usullerle geliştirilerek klinik ortamlarda kullanılabilecek tarama ve doğrulama süreçlerine yardımcı olabileceklerini belirtiyor. Bilhassa teşhisi sıkıntı hadiselerde bu çeşit testlerin büyük yarar sağlayabileceği vurgulanıyor.
Bu bulgular, Parkinson hastalığı üzere karmaşık hastalıkların erken teşhisinde yeni bir periyodun başlangıcı olabilir. Araştırma, Journal of Parkinson’s Disease mecmuasında yayımlandı.
