Köpeğinizin yaşını hesaplarken yıllardır anılan meşhur “yediyle çarpma” kuralı, görünene nazaran artık tarihe karışıyor. Çoğumuz bir köpek yaşının yedi insan yılına bedel olduğunu düşünerek büyümüş olsak da, bu kolay mantık, biyolojik gerçeklerle pek uyuşmuyor.
En kolayından düşünürsek, dokuz aylık bir köpek yavru sahibi olabiliyor, meğer yediyle çarpma kuralına nazaran bu köpeğin şimdi ilkokul çağındaki bir çocukla tıpkı olgunlukta olması gerekir. İşte bu tutarsızlık, bilim dünyasını daha gerçekçi bir formül aramaya yöneltti.
California Üniversitesi San Diego Tıp Fakültesi’nden Profesör Trey Ideker, bu mevzuyu derinlemesine inceleyen isimlerden biri. Ideker ve takımı, yaşlanmayı yalnızca takvim yapraklarıyla değil, DNA üzerindeki değişimlerle ölçmeye karar verdi. “Epigenetik saat” ismi verilen bu formülle, DNA üzerindeki kimyasal değişimleri takip ederek bir canlının biyolojik yaşını tespit etmek mümkün hale geliyor. Araştırmacılar, yaşları bir aydan 16 yıla kadar değişen 104 Labrador Retriever cinsi köpeği, 320 insanın genetik bilgileriyle karşılaştırdı ve ortaya hayli şaşırtan bir tablo çıktı.
Köpekler birinci yıllarda “ışık hızıyla” yaşlanıyor
Araştırmanın sonuçları, köpeklerin hayatlarının birinci periyotlarında sanıldığından çok daha süratli yaşlandığını, lakin yedi yaşından sonra bu sürecin yavaşladığını gösterdi. Yeni datalara nazaran, sekiz haftalık minicik bir yavru yaklaşık dokuz aylık bir bebeğe denk gelirken, köpek birinci yaşına bastığında birdenbire 30’lu yaşlarının başına sıçrıyor. Yani hala oyun oynamayı seven küçük dostunuz, moleküler seviyede aslında çoktan iş güç sahibi bir yetişkinin olgunluğuna erişmiş sayılıyor.
Bilim insanları bu karmaşık süreci hesaplamak için artık “yediyle çarp” demek yerine, “16 x ln(köpeğin yaşı) + 31” halinde biraz daha baş karıştırıcı bir formül öneriyor. Elbette bu hesaplama her cins için birebir tıpkı sonuçları vermeyebilir, lakin biyolojik olgunlaşma suratı hakkında bize çok daha net bir fikir veriyor. Şayet köpeğiniz şimdi yedi aylıksa ve konutun içinde biraz asi davranıyorsa ona kızmadan evvel iki defa düşünün, zira bu formüle nazaran kendisi şu an tam da fırtınalı 20’li yaşlarının zirvesinde bulunuyor.
