Pennsylvania Eyalet Üniversitesi’nden bir araştırma grubu, kulaklık kullanmadan şahsa özel ses iletimi sağlayan yeni bir teknoloji geliştirdi. Prof. Yun Jing’in liderliğinde yürütülen çalışma, sırf muhakkak bir noktada duyulabilen ses bölgeleri oluşturarak, ferdî dinleme tecrübesini mümkün hale getiriyor. Bu teknoloji sayesinde müzik, podcast ya da rastgele bir ses içeriği yüksek sesle dinlenebiliyor, lakin sırf hedeflenen kişi tarafından işitilebiliyor. Yanınızdaki öteki biri ise bu sesi hiç duymuyor.
Araştırmanın temelini, “audible enclave” yani “işitilebilir alan” ismi verilen özel ses bölgeleri oluşturma fikri oluşturuyor. Bu sistem, insanların olağanda duyamayacağı ultrason dalgalarını yönlendirebilen akustik metayüzeylerden faydalanıyor. Bu özel yüzeyler, sesi kıvrımlı yollar izleyerek yönlendiriyor ve sırf bu yolların kesişiminde ses, insan kulağının algılayabileceği frekansa dönüşüyor. Özcesi, ses yalnızca belirlenen bir noktada “gerçekleşiyor”.
Prof. Jing, bu teknolojiyi şu biçimde özetliyor: “Bir kişinin durduğu noktada ses net bir formda duyulabiliyor, fakat yanındaki öteki biri hiçbir şey duymuyor. Bu da bireyler ortasında doğal bir ses mahremiyeti yaratıyor.”
Teknolojinin kalbinde, iki adet ultrasonik hoparlör ve bunlarla birlikte çalışan özel metayüzey lensler bulunuyor. Bu lensler, Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı’nda Xiaoxing Xia tarafından 3D yazıcıyla üretildi. Her hoparlör farklı bir frekansta çalışıyor ve sadece ses ışınlarının kesiştiği noktada, ses insan kulağı tarafından algılanabilir hale geliyor.
Sistemin doğruluğunu test etmek için takım, insan kulağına misal mikrofonlarla donatılmış bir baş ve gövde maketi kullandı. Araştırma takımından Jia-Xin “Jay” Zhong, yapılan testlerde, sırf ses ışınlarının kesişim noktasında manalı bir ses kaydı elde edildiğini doğruladı. Bu da sistemin sadece belirlenen alanda çalıştığını net biçimde ortaya koydu.
Geliştirilen usul yalnızca hassas hedefleme yeteneğiyle değil, birebir vakitte sesin frekans aralığıyla da dikkat çekiyor. Sistem, insan kulağının duyabildiği geniş bir aralık olan 125 Hz ile 4 kHz arasında çalışabiliyor. Üstelik sesin çoklukla dağınık ve yankılı olduğu oda ortamlarında bile net bir performans sergiliyor.
Tüm sistem yaklaşık 16 santimetre uzunluğunda, yani bir kalem kutusu kadar. Bu kompakt yapısıyla taşınabilir ve gündelik hayatta kullanıma uygun bir prototip olarak öne çıkıyor. Şu anda ses, yaklaşık bir metre uzaklığa iletilebiliyor ve 60 desibel civarında, yani günlük bir konuşma düzeyinde duyulabiliyor. Araştırmacılar, sistemin daha güçlü ultrason kaynaklarıyla geliştirilerek bu aralığın ve ses seviyesinin daha da artırılabileceğini düşünüyor.
