Yapay zeka dünyasındaki süreç gücü yarışı, teknoloji devlerini daha evvel hayal bile edilmeyen güç kaynaklarına yönlendiriyor. Bilgi merkezlerinin bitmek bilmeyen güç muhtaçlığını karşılamak için nükleer projelere milyarlarca dolar döken devler kervanına Google da katıldı.

Ancak Google’ın bu seferki atağı, alışılmışın dışına çıkarak enerjiyi depolamak için bildiğimiz “paslanma” sürecinden faydalanan sıra dışı bir teknolojiye odaklanıyor. Şirket, Form Energy isimli teşebbüse tam 1 milyar dolarlık devasa bir yatırım yaparak, 100 saat boyunca kesintisiz güç sağlayabilen “demir-hava” batarya sistemlerini devreye alıyor.

Bu teknoloji, klasik lityum bataryaların bilakis adeta nefes alarak elektrik üretiyor. Sistemin çalışma prensibi, tabiatın en kolay süreçlerinden biri olan paslanmaya dayanıyor. Batarya güç verirken dışarıdan oksijen çekiyor ve içindeki demiri paslandırıyor; şarj edilirken ise gelen elektrik akımı bu pası tekrar pak demire dönüştürerek oksijeni dışarı salıyor. “Tersine çevrilebilir paslanma” olarak isimlendirilen bu döngü, lityum bataryaların sunduğu 4 saatlik depolama kapasitesini aşarak enerjiyi günlerce saklayabilen bir yapıya dönüşüyor.

Lityumun tahtını sallayan demir gücü

Google, bu dev yatırımla yalnızca bir teknoloji deneyi yapmıyor; rüzgar ve güneş gücü projelerinden elde ettiği 1600 megavatlık gücü bu devasa pillerde depolamayı da hedefliyor. Xcel Energy iş birliğiyle yürütülen proje, gigavat-saat kapasitesi baz alındığında dünyanın bugüne kadar duyurulmuş en büyük batarya sistemi. Lityumun yüksek maliyeti, hudutlu tedarik zinciri ve yanma riskleri göz önüne alındığında demir, su ve hava üzere bol bulunan materyallerden üretilen bu piller dalda muazzam bir tesir yaratabilir.

Şu an için her bir megavatlık güç kümesi yaklaşık yarım dönümlük bir arazi kaplıyor ve nakliye konteyneri büyüklüğündeki ünitelerden oluşuyor. Boyutları nedeniyle akıllı telefonlara girmesi pek mümkün görünmese de, bu “paslı” devler kentlerin ve bilgi merkezlerinin güç krizine en çevreci ve sürdürülebilir tahlillerden biri olabilir.