Tsunami, gerçek manada büyük felaketlere yol açan, korkutucu bir tabiat olayı. Fakat bazen bu tabiat olayı, beklenin de ötesine geçebiliyor. Bu yıl 10 Ağustos’ta, Alaska’nın başşehri Juneau’nun yaklaşık 130 kilometre güneyindeki Tracy Arm fiyordunda meydana gelen devasa bir heyelan, inanılmaz boyutlarda bir mega tsunamiyi tetikledi. Buzlu fiyordun sularına birdenbire 100 milyon metreküp arazinin dalmasıyla oluşan birinci dalganın yüksekliği, New York’un en yüksek binalarının neredeyse tamamını gölgede bıraktı.
Alaska eyalet sismoloğu Michael West, heyelanın oluştuğu buzulun ucuna yakın her şeyin büsbütün yok olacağını varsayım ettiklerini söyledi. Neyse ki olay anında kimsenin felaketin yakınında olmadığı rapor edildi, lakin West, olayın şiddetinin son derece yüksek olduğunu vurguladı.
Sinyal 1.000 kilometre öteden tespit edildi
Heyelan, lokal saatle sabah 5:30 sularında gerçekleşti. Olaydan kilometrelerce uzakta bulunan Fords Terror fiyordunun girişinde, yolcu gemisi sahibi Christine Smith, suyun düşmesi gereken gelgitte ansızın yükselmeye başladığını fark etti. Smith, bunun yanlış giden bir şeylerin işareti olduğunu çabucak anladı ve bir sismologla irtibata geçti.
Alaska Sarsıntı Merkezi ve ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS), bölgede heyelan yaşandığına dair delilleri süratle buldu. Olayın sismik sinyalleri, 1.000 kilometreden daha uzaktaki sismik istasyonlar tarafından bile tespit edildi.
Megatsunami rekoru: Azamî yükseklik 500 metreye yaklaştı
Ayrıntılı incelemeler, bu heyelanın yarattığı birinci su dalgasının boyutunu ortaya çıkardı. GPS ve helikopterden yapılan altimetre ölçümleri kullanılarak, dalganın karşı yamaçta ulaştığı azamî yükseklik 470 ile 500 metre ortasında kestirim edildi. Bu yükseklik, ABD’nin en yüksek binası olan One World Trade Center hariç, New York kentindeki tüm gökdelenlerden daha yüksek bir dalganın oluştuğu manasına geliyor.
Bu dalga, kayıtlara geçen dünyanın en yüksek tsunamisi rekorunu kırmasa da (Alaska’da 24 metre daha yüksek bir dalga kaydedilmişti), yarattığı tesir inanılmazdı. Fiyordun ağzındaki bir adada kamp kuran kimi kanocuların ekipmanları sürüklendi, fakat neyse ki can kaybı yaşanmadı.
Olaydan elde edilen datalar, tsunaminin seyç ismi verilen, suyun kapalı bir alan içinde ileri geri hareket ettiği durağan bir dalga yarattığını gösterdi. Alaska Zelzele Merkezi’ne nazaran, bu ileri geri salınım, heyelanın meydana gelmesinden sonraki 35 saat boyunca her dakika bir sefer gerçekleşmeye devam etti.
Sonraki günlerde çekilen manzaralar, olayın yol açtığı yıkımın boyutunu gözler önüne serdi ve USGS, tesirlerin muhtemelen uzun periyodik olacağı konusunda uyardı. Kurum, dik ve dağlık heyelan alanlarının tabiatı gereği istikrarsız olduğunu ve birinci olaydan sonra yıllarca değişmeye devam edeceğini belirtti. Bölgede devam eden kaya düşmeleri ve daha küçük ölçekli heyelanların beklenmesi nedeniyle, alanın gelecekte lokal tsunamilere neden olabileceği ve tehlikeli olmaya devam edeceği konusunda ihtar yapıldı.
