Tayland’ın güneyindeki sık ormanlarda ve sulak alanlarda, bilim dünyasını sevince boğan bir gelişme yaşandı. Dünyanın en az canlılarından biri olan yassı başlı kedi, tam 30 yıllık sessizliğini bozarak bu ormanlarda yine ortaya çıktı.
Bölgede en son 1995 yılında görülen ve o günden bu yana Tayland hudutları içinde “muhtemelen jenerasyonu tükendi” gözüyle bakılan bu küçük avcı, pes etmeyen müdafaa gruplarının dikkati sayesinde nihayet görüntülendi. Bu yalnızca bir cinsin geri dönüşü değil, tıpkı vakitte umudun da yine canlanması manasına geliyor.
Yıllardır süregelen lokal duyumların peşini bırakmayan Panthera Tayland ve Tayland Ulusal Parklar Departmanı, geçtiğimiz iki yıl boyunca bölgeyi adeta mercek altına aldı. Fakat araştırmacıları asıl heyecanlandıran kare, bir dişi yassı başlı kedinin yanında yavrusuyla birlikte yürürken yakalandığı an oldu. Bu manzara, tıbbın yalnızca hayatta kalmadığını, tıpkı vakitte inançlı bir formda üremeye devam ettiğini de deliller nitelikte. Tayland Çevre Bakanı Suchart Chomklin, bu keşfi ulusal bir gurur kaynağı ve doğayı muhafaza gayretlerinin en somut mükafatı olarak tanımlıyor.
Balıkçı kedilerden alınan dersle gelen başarı
Yassı başlı kedileri bulmanın bu kadar güç olmasının sebebi, hem çok küçük olmalarından, hem de yalnızca geceleri, insanın girmesi imkansız olan çok sıkı bitki örtüsü içinde hareket etmelerinden kaynaklanıyor. Daha evvelki yıllarda kurulan kameralar daima sonuçsuz kalmış ve kedi bir türlü kadraja girmemişti. Bilim insanları bu sefer farklı bir yol izleyerek, yassı başlı kediye akraba olan balıkçı kediler üzerindeki araştırmalarından elde ettikleri tecrübeyi kullandı. Kedinin hangi rotaları izleyebileceğini ve hangi su kenarlarında avlanabileceğini titizlikle hesaplayan uzmanlar, kameraları bu stratejik noktalara yerleştirince muvaffakiyet kaçınılmaz hale geldi.
Dünya genelinde sadece 2.500 civarında kaldığı iddia edilen bu tıp, IUCN (Dünya Tabiat ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği) tarafından zati tehlike altında olarak sınıflandırılıyor. Tayland’daki bu yeni bulgular, 2026 yılında yapılacak yeni değerlendirmeler için de kritik bir bilgi tabanı oluşturuyor. Muhafaza programı yöneticisi Rattapan Pattanarangsan, bu keşfin aslında bize büyük bir ders verdiğini söylüyor: Kaybolduğu sanılan tipler hakkında gelen doğrulanmamış ihbarları asla hafife almamalıyız. Şimdi keşfedilmemiş birçok el değmemiş bölge, hala bizden gizlenen ender canlı topluluklarına mesken sahipliği yapmaya devam ediyor olabilir.
