Plastik su ısıtıcıların kullanım sıklığı ile sudaki mikroskobik parçacık ölçüsü ortasındaki bağ, bilim dünyasında önemli bir tartışma başlattı. Queensland Üniversitesi bünyesinde çalışmalarını sürdüren araştırmacılar, sıcak su hazırlama süreçlerinde plastik aygıtların rolünü mercek altına aldı.
Yapılan laboratuvar testleri, mutfaklarımızda yer alan bu aygıtların her kaynatma sürecinde suya yüksek ölçüde yabancı unsur sızdırdığını gösteriyor. Deneyler sırasında sıfır bir aygıtın birinci çalıştırma anında mililitre başına ortalama 12 milyon nanoplastik saldığı saptandı. Bu hesapla, ortalama bir çay bardağını dolduran sıcak suyun içinde yaklaşık üç milyar adet gözle görülmeyen plastik yapı birikiyor. Projenin başındaki Dr. Elvis Okoffo, küresel ölçekte çok büyük bir nüfusun bu görünmez riskle her gün karşı karşıya kaldığını hatırlattı. Bilim insanları, salınımın vakte yayılan tesirini gözlemlemek ismine birebir aygıtı tam 150 kez test etti. Birinci kullanım en yüksek kirlilik oranına sahip olsa da, süreç ilerledikçe tehlikenin büsbütün ortadan kalkmadığı anlaşıldı. Testlerin son basamağında bile mililitrede 820 bin, yani tek bir bardakta 205 milyon parçacık varlığını muhafazaya devam etti.
Musluk suyunun sertlik derecesi ise bu süreçte beklenmedik bir etken olarak öne çıkıyor. Kireç oranı yüksek olan sert suların, aygıt içindeki plastik salınımını kayda bedel ölçüde frenlediği belirlendi. Su içindeki kalsiyum ve magnezyum üzere mineraller, ısıtıcının iç çeperine yapışarak vakitle gözetici bir katman oluşturuyor. Bu doğal bariyer, plastiğin suyla direkt temasını keserek sızıntıyı azaltıyor.
Yeni alınan aygıtlarda paklık şart
Dr. Okoffo, yeni tedarik edilen bir eserin yalnızca sudan geçirilerek kullanılmasının plastik yükünü azaltmaya yetmeyeceğini belirtti. En kesin tahlil, aygıtı birinci kullanımdan evvel tekraren suyla kaynatıp bu suları büsbütün dökmek. Uzman isim, imalatçı firmaların bu paklık prosedürünü eser ambalajlarına zarurî bir ikaz olarak eklemesi gerektiğini savunuyor. Isıtıcı eskidikçe suya karışan ölçü azalsa da, plastik modeller her kullanımda insan bedenine az fakat kesintisiz bir mikro materyal transferi yapıyor.
Bu mikroskobik yapıların insan bünyesindeki uzun vadeli tahribatı şimdi netleşmiş değil. Buna rağmen biyoloji dünyası, hücre yapısına nüfuz eden bu yabancı elementlerin organ gelişimini sekteye uğratmasından kaygı duyuyor. Son bulgular, plastiklerin sağlıklı dokuları bozarak erken yaşta tümör oluşumunu tetikleyebileceğini, bağırsaktaki riskli yapıların yayılımını hızlandırabileceğini ve üreme işlevlerine ziyan verebileceğini gösteriyor.
