Yaklaşık 74 milyon yıl evvel, Dünya apayrı bir yerdi. Okyanuslar, yalnızca yırtıcı sürüngenlerin değil, boyutlarıyla insanı hayrete düşüren diğer canlıların da hayat alanıydı. Mosasaurlar üzere dev avcılar ve elasmosaurlar üzere uzun boyunlu deniz sürüngenleri, Geç Kretase periyodunun dikkat çeken sakinleri ortasındaydı.
Fakat o devrin bir öteki büyüleyici canlısı, neredeyse beş metreye ulaşan uzunluğuyla tarih sahnesine çıkan bir deniz kaplumbağasıydı: Archelon.
Archelon, bugüne kadar bilinen en büyük deniz kaplumbağası olarak kayıtlara geçti. Yaklaşık 4,6 metre uzunluğa ve 5 metre kanat açıklığına sahipti. Tartısı ise iki tona yaklaşıyordu. Bu etkileyici boyutlarına karşın, ağır bir canlı olmanın dezavantajını suyun içinde pek de hissetmiyordu. Araştırmalar, Archelon’un suda şık bir biçimde, adeta bir penguen üzere yüzdüğünü ortaya koyuyor. Lakin onun bu şık hareketlerinin gerisinde, epeyce tesirli bir avcı anatomisi vardı.
Kanca biçimindeki güçlü gagası, onu tehlikeli bir yırtıcı haline getiriyordu. Bu yapı sayesinde midye üzere sert kabuklu canlıları kırabileceği ya da denizanaları üzere daha yumuşak avları kolay kolay parçalayabileceği düşünülüyor. Archelon’un ömür alanı, bugün artık var olmayan Batı İç Denizi olarak bilinen ve bir vakitler Kuzey Amerika kıtasını ikiye ayıran dev bir su kütlesiydi.
Avrupa’dan gelen dev bir sürpriz
Ancak Archelon’un yalnızlığı uzun sürmedi. Yıllar sonra, Avrupa’da yürütülen hafriyatlar sırasında, onunla uzunluk ölçüşebilecek bir diğer dev kaplumbağanın kalıntılarına ulaşıldı. Leviathanochelys aenigmatica ismi verilen bu yeni cins, günümüzde İspanya’nın kuzeydoğusunda yer alan bölgede keşfedildi.
Fosilleşmiş kabuk modülleri ve leğen kemiği sayesinde incelenebilen bu çeşidin, yaklaşık 4 metre uzunluğa ulaşabildiği varsayım ediliyor. Bu keşif, Geç Kretase devrinde Avrupa sularında da Archelon’a emsal büyüklükte kaplumbağaların yaşadığını ortaya koyarak bilim dünyasında kıymetli bir boşluğu doldurdu. Bu cins, şimdiye kadar Avrupa’da tespit edilmiş en büyük deniz kaplumbağası olma unvanını taşıyor.
Günümüzün sessiz devleri
Elbette, tarih boyunca denizleri devasa kaplumbağalar paylaştı. Lakin günümüzde yaşayan birtakım tipler de hala epeyce etkileyici boyutlara sahip. Deri sırtlı deniz kaplumbağası (Dermochelys coriacea), bugünün en büyük deniz kaplumbağası olarak kabul ediliyor. Uzunluğu 1,5 ila 1,8 metre ortasında değişen bu cins, tarih öncesi ataları kadar büyük olmasa da, çağdaş deniz canlıları ortasında hatırı sayılır bir yer tutuyor.
