Dinozorlar çağının en ünlü avcısı denildiğinde akla çoklukla Tyrannosaurus rex geliyor. Lakin bilim insanları artık bu unvanın yalnızca karalarda değil, milyonlarca yıl evvel okyanuslarda da karşılık bulduğunu düşünüyor. Paleontologların yaptığı yeni araştırma, Kretase periyodunda yaşamış dev bir deniz sürüngeninin resmi olarak “denizlerin T. rex’i” olarak isimlendirilmesine yol açtı.
Araştırmada tanımlanan yeni cinsin ismi Tylosaurus rex oldu. Mosasaur ailesine ilişkin olan bu dev yırtıcı, yaklaşık 80 milyon yıl evvel okyanuslarda yaşıyordu. Bulgular, American Museum of Natural History tarafından yayımlanan bilimsel çalışmada paylaşıldı.
Yaklaşık 13 metre uzunluğa ulaşabilen canlı, boyut olarak bir şehirlerarası otobüsü andırıyordu. Güçlü çene yapısı, testereyi andıran dişleri ve fosiller üzerindeki ağır yara izleri ise onun sadece avlarına değil, kendi cinsine karşı da son derece saldırgan olduğunu gösteriyor.
Keşfin öyküsü aslında eski fosillerin tekrar incelenmesiyle başladı. Araştırmanın başyazarı Amelia Zietlow, New York’taki müze koleksiyonlarında bulunan kimi örneklerin mevcut sınıflandırmayla tam olarak uyuşmadığını fark etti. 1979 yılında Dallas yakınlarında bulunan bir fosil uzun müddet farklı bir mosasaur tipi olarak değerlendirildi. Fakat Harvard’daki örneklerle yapılan karşılaştırmalar sonucunda, bunun büsbütün yeni bir cinse ilişkin olduğu ortaya çıktı.
Daha sonra farklı müzelerde bulunan birçok fosilin de yıllardır yanlış isim altında sergilendiği anlaşıldı. Böylelikle bilim insanları, aslında uzun müddettir göz önünde duran yeni bir deniz yırtıcısını geç de olsa tanımlamış oldu.
Okyanuslarda acımasız bir savaş yaşanıyordu
Yeni tanımlanan Tylosaurus rex, yakın akrabalarından yaklaşık 4 metre daha büyüktü. Ayrıyeten diş yapısı da farklıydı. Testere gibisi dişler, avını parçalamada çok daha tesirli görünüyordu. Araştırmacılara nazaran bu canlı, yaklaşık 80 milyon yıl evvel bugünkü Teksas etrafını kaplayan dev iç denizde yaşıyordu. Bölge o devirde Meksika Körfezi’nden Kuzey Kutbu’na kadar uzanan geniş bir su sisteminin kesimiydi.
Fosiller üzerindeki izler ise hayatlarının epey sert geçtiğini gösteriyor. Dallas’taki Perot Tabiat ve Bilim Müzesi koleksiyonunda yer alan ve “Kara Şövalye” lakabıyla bilinen örnekte, kırılmış çene ve önemli yüz yaralanmaları dikkat çekiyor. Bilim insanları, bu hasarların öteki bir Tylosaurus rex ile yaşanan şiddetli çabalardan kaynaklandığını düşünüyor. Araştırmacılar, tıp içi saldırganlığın şimdiye kadar mosasaur kümesinde bu kadar net görülmediğini belirtiyor.
Yeni isim birebir vakitte geçmişte yapılan bir iddiaya de gönderme taşıyor. Paleontolog John Thurmond, 1960’lı yıllarda Teksas’ta bulunan kimi büyük fosillerin farklı bir cinse ilişkin olabileceğini düşünmüş ve gayriresmi olarak “deniz tiranı” manasına gelen bir isim önermişti.
Bugün resmileşen Tylosaurus rex ismi, hem bu eski fikri onurlandırıyor hem de mosasaur evrimi hakkındaki yerleşik görüşleri tekrar tartışmaya açıyor. Bilim beşerlerine nazaran bu keşif, sırf yeni bir tıp tanımlamaktan ibaret değil. Birebir vakitte deniz sürüngenlerinin evrimine dair onlarca yıllık kimi varsayımların da tekrar kıymetlendirilmesine yol açabilir.
