Geleceği düşünürken herkesin zihninde benzeri imajlar canlanmıyor. Kobe Üniversitesi’nde yürütülen bir araştırma, insanların gelecek hakkında düşünürken beyinlerinin nasıl reaksiyon verdiğini inceledi ve iyimserlerle karamsarlar ortasında dikkat cazibeli farklar buldu. Bulgular, toplumsal münasebetlerdeki farklılıkların gerisinde nasıl düşündüğümüzün de rolü olabileceğini gösteriyor.
Araştırmaya nazaran, geleceğe olumlu bakan insanların beyinleri benzer halde çalışıyor. Yani optimist bireyler, gelecekte yaşanabilecek olayları hayal ettiklerinde, bu fikirler beyinlerinde birbirine çok yakın sinirsel izler bırakıyor. Öte yandan, karamsarların geleceğe dair zihinsel temsilleri çok daha ferdî ve çeşitlilik gösteriyor.
Çalışmanın yürütücüsü olan psikolog Kuniaki Yanagisawa, bu bulgunun toplumsal ömürle direkt temaslı olabileceğini düşünüyor. Ona nazaran, misal bir gelecek hayaline sahip olmak, insanların birbirini daha güzel anlamasını kolaylaştırabilir. Bu da, iyimserlerin neden daha toplumsal, daha şad ve daha geniş çevrelere sahip olduğunu açıklamaya yardımcı olabilir.
Beyin dalgaları ortak bir geleceğe işaret ediyor
Araştırma için, optimistlik ve karamsarlık seviyeleri farklı olan 87 kişi seçildi. İştirakçilerden hem olumlu hem de olumsuz gelecekteki olayları hayal etmeleri istendi. Bu sırada beyin aktiviteleri, işlevsel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) tekniğiyle takip edildi.
Elde edilen bilgilere nazaran, iyimserler geleceği düşündüklerinde beyin aktiviteleri ortasında güçlü bir örtüşme vardı. Kötümserlerde ise her bireyin beyin örüntüsü neredeyse birbirinden büsbütün farklıydı. Araştırmacılar, bu durumu Rus muharrir Tolstoy’un ünlü bir cümlesiyle özetliyor: “İyimser bireylerin hepsi birbirine misal; karamsar bireylerin her biri ise kendine özgür.”
Ekip, yalnızca genel niyet biçimlerine değil, olumlu ve olumsuz senaryolar ortasındaki ayrımlara da baktı. İyimserlerin beyinleri, bu iki senaryo ortasında daha bariz bir fark yaratıyordu. Yani olumlu olaylar ile aksiler zihinde daha net ayrışıyordu. Kötümserlerde ise bu ayrım daha flu, iç içe geçmiş haldeydi.
Araştırma sonuçlarına nazaran, iyimserler olumsuz olayları yok saymıyor; lakin onları daha soyut ve uzak bir çerçevede pahalandırıyor. Bu da, aksiliklerin duygusal tesirini azaltmalarına yardımcı olabiliyor.
“Aynı frekansta olmak” sahiden var olabilir mi?
Yanagisawa, bu çalışmanın en dikkat cazip taraflarından birinin, “aynı frekansta olmak” üzere metaforların beyinde ölçülebilir karşılıklarının olabileceğini göstermesi olduğunu söylüyor. İnsanların misal halde düşündüğünde, beyinlerinde de misal örüntülerin ortaya çıktığını gösteren bu çalışma, toplumsal etkileşimleri yalnızca davranışsal değil, nörolojik seviyede de anlamlandırmaya bir kapı aralıyor.
Araştırmanın bir öbür merak uyandıran tarafı ise bu benzerliğin kaynağı… Bu ortak niyet kalıpları doğuştan mı geliyor, yoksa çevresel tesirler ve toplumsal etkileşimlerle mi gelişiyor? Yanagisawa, bu soruların yanıtlanmasının, yalnızlıkla gayret eden bireyler için de değerli çıkarımlar sunabileceğine inanıyor.
Yanagisawa ve grubu, bu araştırmanın ileride toplumsal ahenk, yalnızlık, empati ve bağlantı marifetleri üzere alanlarda daha derinlemesine çalışmalara yer hazırlayabileceğini düşünüyor.
