Şişelenmiş içme suyunun kendi kendine bozulması pek muhtemel görünmese de, uzmanlar, asıl tehlikenin suyun kalitesinde değil, içinde saklandığı plastikte yattığı konusunda önemli ihtarlarda bulunuyor. Çoklukla 18 ay ila iki yıl ortasında “tavsiye edilen tüketim tarihi” ile satılan bu sular için belirlenen tarih, aslında suyun tadından çok, ambalajın dayanıklılığını işaret ediyor.
Bu mühlet dolduğunda suyun kendisi içilebilir kalsa bile, müddeti geçen plastik şişelerden suya karışan mikroplastik parçacıklarının ölçüsü önemli oranda artarak sıhhat risklerini beraberinde getiriyor.
Mikroplastikler, çapı milimetrenin binde biri kadar olan, gözle görülemeyen çok küçük plastik parçacıkları. Son yıllarda yapılan kapsamlı araştırmalar, bu parçacıkların yalnızca okyanusların derinliklerinde yahut Everest’in doruğunda değil, birebir vakitte insan akciğerlerinde, plasentada, anne sütünde ve kanda dahi bulunduğunu ortaya çıkardı.
Bazı uzmanlar, bu mikroplastiklerin suya daha üretim evresinde karışmaya başladığını, lakin vakitle plastiğin doğal çözünmesiyle bu ölçünün giderek arttığını belirtiyor. Bu parçacıkların bağırsak kanseri, beyin hasarı ve kısırlık üzere önemli rahatsızlıklarla ilişkilendirilmesi, şişelenmiş su tüketimini acil bir halk sıhhati sorunu haline getiriyor.
Dünya Sıhhat Örgütü (DSÖ) ile çalışan tatlı su plastik kirliliği uzmanı Dr. Sherri Mason, mikroplastiklerin etraftaki sentetik kimyasalların insan bedenine taşınmasına adeta bir araç vazifesi gördüğünü belirtiyor. Mason, son yıllarda gözlemlenen kimi kanser tiplerindeki artışlar, sperm sayısındaki düşüşler, DEHB ve otizm üzere durumların, plastikle kontaklı kimyasal maruziyetle alakalı olabileceği konusunda uyarıyor.
Avrupa Gıda Güvenliği Kurumu, mikroplastiklerin büyük bir kısmının bedenden atıldığı görüşünde olsa da, Birleşmiş Milletler Besin ve Tarım Örgütü (FAO), birtakım çok küçük parçacıkların kan sirkülasyonuna karışarak hayati organlara yerleşebileceğini bildiriyor. Bilimsel deliller da giderek artan bir formda, bu parçacıkların nörotoksisiteye, kronik iltihaplanmaya ve hormon istikrarı ile metabolizmanın bozulmasına yol açabileceğini işaret ediyor.
Şişe suyu içenleri rahatsız edecek gerçek
Concordia Üniversitesi’nden etraf idaresi uzmanı Sara Sajedi tarafından yürütülen yeni bir araştırma, tek kullanımlık plastik şişelerin oluşturduğu riskin boyutunu gözler önüne serdi. Araştırmaya nazaran, şişe suyu içmeyi tercih eden beşerler, musluk suyu içenlere nazaran yılda yaklaşık 900.000 daha fazla mikroplastik kesimi tüketiyor.
Sajedi, tek kullanımlık plastik şişelerden kaynaklanan sıhhat risklerini “ciddi” olarak nitelendiriyor. Mikroplastiklerin bağırsak bakterilerinin hassas istikrarını bozabileceğini, teneffüs yollarına ziyan verebileceğini ve uzun vadede kronik hastalıklara yer hazırlayabileceğini vurguluyor. Bu bulgular, suyun ambalajının ömrü dolmadan bile, plastik şişelerin günlük tüketimdeki rolünün yine kıymetlendirilmesi gerektiği demek…
